پرسشنامه استاندارد توانمندسازی روانشناختی توماس و ولتهوس 1990

مشخصات پرسشنامه استاندارد توانمندسازی روانشناختی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد توانمندسازی روانشناختی

تعریف مفهومی

توانمندسازی روانشناختی به عنوان یک سازه انگیزشی چندبعدی تعریف می‌شود که بیانگر احساس درونی افراد نسبت به توانایی‌ها، شایستگی‌ها و تأثیرگذاری آن‌ها در محیط کار است. این مفهوم شامل چهار مؤلفه اساسی احساس شایستگی، احساس خودمختاری، احساس موثر بودن و احساس معنی‌دار بودن می‌باشد که در مجموع نشان‌دهنده میزان کنترل و نفوذ فرد بر نقش و فعالیت‌های شغلی خود است (توماس و ولتهوس، ۱۹۹۰).

تعریف عملیاتی

توانمندسازی روانشناختی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۱۶ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در چهار مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه احساس شایستگی (محوریت باور فرد به توانایی‌ها و مهارت‌های خود در انجام وظایف) با ۴ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴

• مؤلفه احساس خودمختاری (محوریت درک فرد از استقلال و آزادی عمل در تصمیم‌گیری‌های شغلی) با ۴ گویه: سوالات ۵، ۶، ۷، ۸

• مؤلفه احساس موثر بودن (محوریت باور فرد به تأثیرگذاری و کارآمدی خود در محیط کار) با ۴ گویه: سوالات ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲

• مؤلفه احساس معنی‌دار بودن (محوریت درک فرد از ارزشمندی، اهمیت و هدف‌مندی فعالیت‌های شغلی) با ۴ گویه: سوالات ۱۳، ۱۴، ۱۵، ۱۶

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد توانمندسازی روانشناختی

روایی:

منظور از اعتبار این ابزار، توانایی آن در اندازه‌گیری دقیق و جامع سازه توانمندسازی روانشناختی و ابعاد چهارگانه آن است که نشان می‌دهد گویه‌ها تا چه اندازه می‌توانند مفهوم مورد نظر را به درستی پوشش دهند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). امراهی (۱۳۹۲) در پژوهش خود برای تعیین اعتبار این پرسشنامه از روش روایی محتوایی بهره گرفت و با استفاده از نظرات اساتید و متخصصان مدیریت و روانشناسی، نمره روایی ۰.۸۷ را گزارش کرد. از آنجایی که این مقدار بالاتر از ۰.۷ است، می‌توان اذعان داشت که پرسشنامه توانمندسازی روانشناختی از روایی محتوایی مطلوبی برخوردار بوده و برای استفاده در تحقیقات مختلف در جامعه ایران مناسب است.

پایایی:

دقت و ثبات نتایج حاصل از پرسشنامه توانمندسازی روانشناختی در شرایط گوناگون، نشان‌دهنده پایایی آن است که بیانگر این موضوع می‌باشد که ابزار تا چه حد می‌تواند پاسخ‌های پایدار و قابل اعتمادی را در دفعات مختلف اندازه‌گیری ارائه دهد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). امراهی (۱۳۹۲) برای محاسبه پایایی این ابزار از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده کرد که ضریب پایایی ۰.۹۲ را نشان داد. این مقدار که به طور قابل توجهی از ۰.۷ بالاتر است، حاکی از پایایی بسیار مطلوب و قابل قبول پرسشنامه بوده و کارایی آن را برای کاربرد در پژوهش‌های علمی و سازمانی تأیید می‌کند.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه