پرسشنامه استاندارد خودشکوفایی دانش آموزان گنجه ای 1386

مشخصات پرسشنامه استاندارد خودشکوفایی دانش آموزان

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد خودشکوفایی دانش آموزان

تعریف مفهومی

خودشکوفایی به عنوان یک سازه روانشناختی و انگیزشی تک‌بعدی تعریف می‌شود که بیانگر فرآیند تحقق استعدادها، توانایی‌ها و ظرفیت‌های بالقوه فرد و تلاش برای رسیدن به تمامیت و کمال وجودی خویش است. این مفهوم نشان‌دهنده سطحی از رشد و تعالی روانشناختی است که در آن فرد به خودآگاهی عمیق دست یافته، زندگی را در لحظه حال تجربه می‌کند، از استقلال و جسارت کافی در بیان احساسات و اندیشه‌های خود برخوردار است و به طور فعال در جستجوی معنا، ارزش و تجارب جدید در زندگی می‌باشد (گنجه‌ای، ۱۳۸۶).

تعریف عملیاتی

خودشکوفایی دانش آموزان نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۸ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این پرسشنامه دارای یک مؤلفه کلی است و نمره کل نشان‌دهنده میزان خودشکوفایی فرد می‌باشد:

• مؤلفه خودشکوفایی (محوریت تحقق استعدادها، خودآگاهی، تجربه لحظه حال، جسارت در بیان، جستجوی معنا و پذیرش تجارب جدید) با ۸ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد خودشکوفایی دانش آموزان

روایی:

منظور از اعتبار این پرسشنامه، توانایی آن در سنجش دقیق و معتبر سازه خودشکوفایی و تحقق استعدادهای بالقوه فرد است که نشان می‌دهد گویه‌ها تا چه اندازه می‌توانند جنبه‌های مختلف این مفهوم را به درستی پوشش دهند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). گنجه‌ای (۱۳۸۶) در پژوهش خود برای تعیین اعتبار این پرسشنامه از روش روایی محتوایی با بهره‌گیری از نظرات متخصصان روانشناسی و علوم تربیتی استفاده کرد و روایی آن را تأیید نمود. پورشیخعلی (۱۳۸۹) نیز در مطالعه اعتباریابی خود، از روش روایی محتوایی بهره گرفت و نمره روایی ۰.۷۶ را به دست آورد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه خودشکوفایی دانش آموزان گنجه‌ای از روایی محتوایی مطلوبی برخوردار بوده و برای استفاده در پژوهش‌های روانشناسی، علوم تربیتی و مشاوره در جامعه ایرانی مناسب است.

پایایی:

ثبات، دقت و قابلیت اتکای نتایج حاصل از پرسشنامه خودشکوفایی دانش آموزان در شرایط مختلف، نشان‌دهنده پایایی آن است که بیانگر این موضوع می‌باشد که این ابزار تا چه اندازه می‌تواند پاسخ‌های پایدار و قابل اعتمادی را در دفعات مختلف اندازه‌گیری ارائه دهد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). گنجه‌ای (۱۳۸۶) برای محاسبه پایایی این پرسشنامه از روش بازآزمایی استفاده کرد و ضریب پایایی ۰.۷۴ را گزارش نمود. پورشیخعلی (۱۳۸۹) نیز در مطالعه اعتباریابی خود، ضریب آلفای کرونباخ را ۰.۷۸ محاسبه کرد که نشان‌دهنده همسانی درونی قابل قبول این ابزار است. با توجه به اینکه این ضرایب از ۰.۷ بالاتر هستند، می‌توان گفت که پرسشنامه خودشکوفایی دانش آموزان گنجه‌ای از پایایی مطلوبی برخوردار بوده و برای استفاده در تحقیقات علمی و ارزیابی‌های روانشناختی مناسب است.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه