پرسشنامه استاندارد گرایش به جراحی زیبایی سهیلی 1396

مشخصات پرسشنامه گرایش به جراحی زیبایی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه گرایش به جراحی زیبایی

تعریف مفهومی

گرایش به جراحی زیبایی به عنوان یک سازه روانشناختی و اجتماعی چندبعدی تعریف می‌شود که به تمایل، نگرش و رفتار فرد نسبت به انجام اقدامات جراحی و مداخلات پزشکی برای بهبود یا تغییر ظاهر فیزیکی خود اطلاق می‌گردد و شامل ابعاد مختلفی از جمله تأثیرپذیری از رسانه‌ها (تبلیغات، مدلها و هنرپیشه‌ها)، نیاز به تایید شدن توسط دیگران (خانواده، دوستان، همسر و همکاران) و نداشتن تصویر مطلوب از خود (نارضایتی از وزن، چهره و اندام) است که ریشه در عوامل فرهنگی، اجتماعی، روانشناختی و رسانه‌ای دارد (سهیلی، ۱۳۹۶).

تعریف عملیاتی

گرایش به جراحی زیبایی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۴۴ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در سه مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه رسانه‌ها (محوریت تأثیرپذیری از تبلیغات، برنامه‌های سلامت، مجلات مد و زیبایی، شبکه‌های اجتماعی و ماهواره‌ای) با ۷ گویه: سوالات ۱ تا ۷

• مؤلفه تایید شدن توسط دیگران (محوریت نیاز به تأیید، تحسین و پذیرش اجتماعی از سوی خانواده، همسر، دوستان، همکاران و همکلاسی‌ها) با ۲۲ گویه: سوالات ۱۱ تا ۳۲

• مؤلفه نداشتن تصویر مطلوب از خود (محوریت نارضایتی از وزن، اندام، چهره، شرم‌آوری، احساس حقارت و عدم جذابیت) با ۱۵ گویه: سوالات ۸، ۹، ۱۰ و ۳۳ تا ۴۴

روایی و پایایی پرسشنامه گرایش به جراحی زیبایی

روایی:

به منظور اطمینان از اینکه ابزار اندازه‌گیری بتواند سازه مورد نظر را با دقت بالا بسنجد، مفهوم روایی مورد بررسی قرار گرفته است. روایی به این معناست که ابزار اندازه‌گیری تا چه میزان می‌تواند صفت یا ویژگی مورد نظر را به طور دقیق و بدون خطا اندازه‌گیری کند و از محتوای متناسب با آن سازه برخوردار باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). سهیلی (۱۳۹۶) در پژوهش خود که بر روی زنان ایرانی انجام داد، برای بررسی روایی پرسشنامه گرایش به جراحی زیبایی از روش روایی محتوا استفاده کرد و نمره روایی ۰.۸۸ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، روایی محتوایی پرسشنامه گرایش به جراحی زیبایی برای استفاده در جامعه ایرانی مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد که گویه‌های پرسشنامه از توانایی لازم برای سنجش ابعاد مختلف گرایش به جراحی زیبایی برخوردار هستند.

پایایی:

پایایی یک ابزار اندازه‌گیری بیانگر میزان دقت، ثبات و قابلیت اعتماد نتایج حاصل از آن در دفعات مختلف اجرا و در شرایط مشابه است و نشان می‌دهد که ابزار مورد نظر تا چه اندازه می‌تواند نتایج قابل اتکا و پایدار را ارائه دهد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). سهیلی (۱۳۹۶) در مطالعه‌ای که با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامه گرایش به جراحی زیبایی بر روی زنان ایرانی انجام داد، برای تعیین پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کرد و مقدار آن را ۰.۸۹ گزارش نمود. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد که این ابزار از همسانی درونی مطلوبی برخوردار بوده و می‌توان در پژوهش‌های مختلف بر روی نتایج آن اعتماد کرد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه