پرسشنامه خوشکامی (SHAPS) در سال ۱۹۹۵ توسط اسنیت و همیلتون به بازار علمی عرضه شد. این مقیاس ۱۴ سوالی که فاقد سوال معکوس است، از چهار زیرمقیاس «علایق و سرگرمی»، «تعامل اجتماعی»، «تجربه حسی» و «خوراک و نوشیدنی» تشکیل شده است. پاسخدهندگان بر اساس یک طیف چهار درجهای به گویهها پاسخ میدهند. متخصصان روایی محتوایی این ابزار را تأیید کردهاند و بررسیهای همسانی درونی نیز قابلیت اعتماد آن را در جامعه ایرانی نشان داده است. توضیح کامل چگونگی تفسیر نمرات در سه سطح پایین، متوسط و بالا به صورت مفصل در فایل اصلی این محصول قرار دارد. این بسته که برای انجام طرحهای پژوهشی در مقاطع مختلف تحصیلی طراحی شده، افزون بر فایلهای Word و PDF، شامل تعریف متغیر در دو سطح نظری و عملی، شیوهنامه نمرهگذاری و راهنمای تحلیل نتایج میباشد.
مشخصات پرسشنامه خوشکامی
| تعداد سوالات | ۱۴گویه |
| سوالات معکوس | ندارد |
| شیوه نمره گذاری | دارد |
| تفسیر و تحلیل | دارد |
| تعریف مفهومی | دارد |
| زیرمقیاس یا مولفه | دارد (۴ مولفه دارد) |
| روایی | دارد |
| پایایی | دارد |
| منبع | دارد |
| فرمت فایل دانلود | word و pdf در دسترس است |
تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه خوشکامی
تعریف مفهومی
خوشکامی به عنوان توانایی فرد در تجربه لذت و احساس خشنودی از محرکها و موقعیتهای مختلف زندگی تعریف میشود و نبود آن (ناخوشکامی) از نشانههای اصلی اختلالات خلقی به ویژه افسردگی محسوب میگردد (اسنیت و همیلتون،۱۹۹۵).
تعریف عملیاتی
نمره پرسشنامه خوشکامی اسنیت-همیلتون، نمرهای است که فرد از پاسخگویی به ۱۴ گویه این پرسشنامه کسب میکند. این نمره در چهار مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفهها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:
- مؤلفه علایق و سرگرمی (با ۳ گویه): عبارات ۱، ۲، ۹
- مؤلفه تعامل اجتماعی (با ۴ گویه): عبارات ۷، ۸، ۱۳، ۱۴، ۳
- مؤلفه تجربه حسی (با ۴ گویه): عبارات ۱۱، ۱۲، ۵، ۶
- مؤلفه خوراک و نوشیدنی (با ۳ گویه): عبارات ۴ و ۱۰
روایی و پایایی پرسشنامه خوشکامی
روایی:
در این پرسشنامه روایی به این معناست که ابزار اندازهگیری تا چه حد قادر است صفت مورد نظر را به درستی اندازهگیری کند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). گروسیفرشی (۱۳۸۰) بیان میکند که روایی محتوایی نشان میدهد گویههای یک پرسشنامه تا چه حد معرف جنبههای مختلف صفت مورد سنجش هستند. در تحقیق گروسیفرشی برای بررسی روایی از روایی محتوا استفاده شد و پرسشنامه در اختیار چند تن از اساتید و متخصصان این حوزه قرار گرفت که پس از اعمال نظرات اصلاحی، روایی محتوایی آن مورد تایید قرار گرفت.
پایایی:
سرمد و همکاران (۱۳۹۰) پایایی را به معنای قابلیت اعتماد به ابزار اندازهگیری و ثبات نتایج حاصل از آن در شرایط مشابه تعریف میکنند. هومن (۱۳۹۰) نیز در تحقیق خود برای بررسی پایایی پرسشنامه، از ضریب آلفای کرونباخ استفاده نمود. آنان مقدار این ضریب را برای کل پرسشنامه برابر ۰.۸۷ به دست آوردند. این مقدار نشان میدهد که ابزار از پایایی مطلوب و قابل قبولی برخوردار است و محققان میتوانند با اطمینان از آن در پژوهشهای خود استفاده کنند.
تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه
| سطح | دامنه نمرات | تفسیر |
|---|---|---|
| حد پایین نمره | ۱۴ تا ۲۷ | نمرات در این دامنه نشاندهنده ….. |
| حد متوسط نمره | ۲۸ تا ۴۱ | نمرات در این دامنه بیانگر …… |
| حد بالا نمره | ۴۲ تا ۵۶ | نمرات در این دامنه حاکی از ……. |
پیشنهادهای ویژه برای پژوهشگران و دانشجویان
پرسشنامههای مرتبط با این پرسشنامه عبارتند از:
پرسشنامه استاندارد سلامت عمومی ، توسط گلدبرگ و هیلر درسال ۱۹۷۹ تنظیم شده است . این پرسشنامه دارای ۴مولفه با ۲۸ گویه می باشد . پرسشنامه سلامت روانی گلدبرگ وهیلر (۱۹۷۹) از ۲۸ سوال تشکیل شده است. این ابزار ۴ بعد یا زیر مقیاس را مورد بررسی قرار میدهد. پرسشنامه استاندارد شادکامی آکسفورد OHI یکی از ابزارهای خودسنجی معروفی است که در اکثر پژوهشهای مربوط به شادکامی و نیز در تحقیق حاضر مورد استفاده قرارگرفته است.
پرسشنامه استاندارد سلامت عمومی گلدبرگ و هیلر ۱۹۷۹
پرسشنامه سلامت روانی گلدبرگ وهیلر ۱۹۷۹
پرسشنامه استاندارد شادکامی آکسفورد OHI