پرسشنامه تعصب (بهرمان، ۱۳۹۳)

مشخصات پرسشنامه استاندارد تعصب

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد تعصب

تعریف مفهومی

تعصب به عنوان یک سازه روانشناختی-اجتماعی چندبعدی تعریف میشود که به مجموعهای از باورها، نگرشها و رفتارهای قضاوتآمیز و غیرمنصفانه نسبت به یک گروه یا فرد بر اساس تعلق آنها به یک دسته خاص (مانند جنسیت، قومیت، مذهب و غیره) اطلاق میگردد که ریشه در فرآیندهای شناختی، عاطفی و اجتماعی دارد (بهرمان، ۱۳۹۳).

تعریف عملیاتی

تعصب نمرهای است که فرد از پاسخگویی به ۴۰ گویه این پرسشنامه کسب میکند. این نمره در دو مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفهها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه تعصب جنسیتی (محوریت باورهای کلیشهای و قضاوتهای نادرست درباره تواناییها و نقشهای زنان و مردان) با ۲۲ گویه: سوالات ۱، ۲، ۶، ۷، ۸، ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۳، ۱۶، ۱۸، ۲۰، ۲۲، ۲۳، ۲۴، ۲۵، ۳۰، ۳۱، ۳۲، ۳۳، ۳۴، ۳۶

• مؤلفه تعصب نژادی (محوریت باورهای برتریجویانه و قضاوتهای نادرست درباره اقوام و نژادهای مختلف) با ۹ گویه: سوالات ۳، ۴، ۵، ۱۲، ۱۵، ۱۹، ۲۱، ۲۶، ۳۷

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد تعصب

روایی:

در این پرسشنامه، روایی به این معناست که ابزار اندازهگیری تا چه حد توانایی سنجش صفت مورد نظر را داشته و از محتوای مناسبی برخوردار است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). باوری کرمانی، علیپور منصورخانی، شفیعی و شهبازی مقدم (۱۴۰۰) در تحقیق خود برای بررسی روایی پرسشنامه تعصب بهرمان از روایی محتوا استفاده کردند و روایی پرسشنامه از طریق روایی محتوایی و تحلیل عاملی تأییدی بررسی و تأیید شد. با توجه به تأیید روایی این ابزار، روایی محتوایی پرسشنامه تعصب مورد تایید قرار میگیرد.

پایایی:

پایایی به معنی دقت، ثبات و قابلیت اعتماد نتایج حاصل از یک ابزار سنجش در شرایط یکسان است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). باوری کرمانی، علیپور منصورخانی، شفیعی و شهبازی مقدم (۱۴۰۰) در تحقیق خود برای بررسی پایایی پرسشنامه تعصب بهرمان از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و نمره ضریب آلفای کرونباخ ۰/۸۵ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰/۷ است، پایایی پرسشنامه تعصب مورد تایید قرار میگیرد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه