پرسشنامه استاندارد احساس حقارت یائو و همکاران 1997

مشخصات پرسشنامه احساس حقارت

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه احساس حقارت

تعریف مفهومی

احساس حقارت به عنوان یک سازه روانشناختی و هیجانی چندبعدی تعریف می‌شود که به مجموعه باورها، ارزیابی‌ها و احساسات منفی فرد درباره ارزشمندی، شایستگی و توانایی‌های خود در مقایسه با دیگران اطلاق می‌گردد و ریشه در تجارب اولیه زندگی، الگوهای فرزندپروری، انتظارات اجتماعی و قضاوت‌های محیطی دارد که می‌تواند منجر به کاهش اعتماد به نفس، انزوا و اجتناب از موقعیت‌های اجتماعی شود (یائو و همکاران، ۱۹۹۷).

تعریف عملیاتی

احساس حقارت نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۳۴ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در دو مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه ارزیابی فرد از کهتری خویشتن (محوریت باورهای درونی فرد درباره ناتوانی، بی‌کفایتی و کم‌ارزشی خود) با ۱۷ گویه: سوالات ۱ تا ۱۷

• مؤلفه کهتری مرتبط با قضاوت‌های دیگران (محوریت ترس از قضاوت منفی، انتقاد و ارزیابی دیگران درباره فرد) با ۱۷ گویه: سوالات ۱۸ تا ۳۴

روایی و پایایی پرسشنامه احساس حقارت

روایی:

به منظور حصول اطمینان از اینکه ابزار اندازه‌گیری بتواند سازه مورد نظر را با دقت بالا بسنجد، مفهوم روایی مورد بررسی قرار گرفته است. روایی به این معناست که ابزار اندازه‌گیری تا چه میزان می‌تواند صفت یا ویژگی مورد نظر را به طور دقیق و بدون خطا اندازه‌گیری کند و از محتوای متناسب با آن سازه برخوردار باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). نوروزی و همکاران (۱۳۹۵) در پژوهش خود که بر روی دانشجویان ایرانی انجام دادند، برای بررسی روایی پرسشنامه احساس حقارت از روش روایی محتوا استفاده کردند و نمره روایی ۰.۸۹ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، روایی محتوایی پرسشنامه احساس حقارت یائو و همکاران برای استفاده در جامعه ایرانی مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد که گویه‌های پرسشنامه از توانایی لازم برای سنجش ابعاد مختلف احساس حقارت برخوردار هستند.

پایایی:

پایایی یک ابزار اندازه‌گیری بیانگر میزان دقت، ثبات و قابلیت اعتماد نتایج حاصل از آن در دفعات مختلف اجرا و در شرایط مشابه است و نشان می‌دهد که ابزار مورد نظر تا چه اندازه می‌تواند نتایج قابل اتکا و پایدار را ارائه دهد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). محمدی و همکاران (۱۳۹۷) در مطالعه‌ای که با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامه احساس حقارت بر روی دانشجویان ایرانی انجام دادند، برای تعیین پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و مقدار آن را ۰.۸۸ گزارش نمودند. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد که این ابزار از همسانی درونی مطلوبی برخوردار بوده و می‌توان در پژوهش‌های مختلف بر روی نتایج آن اعتماد کرد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه