پرسشنامه استاندارد سرمایه فکری استيو پوكار 2012

مشخصات پرسشنامه استاندارد سرمایه فکری

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد سرمایه فکری

تعریف مفهومی

سرمایه فکری به عنوان یک سازه چندبعدی در حوزه مدیریت دانش و سرمایه‌های نامشهود تعریف می‌شود که به مجموع دارایی‌های نامشهود سازمان از جمله دانش، مهارت‌ها، تجربه‌های کارکنان، ساختارهای سازمانی، سیستم‌های اطلاعاتی و روابط با مشتریان اطلاق می‌گردد که ارزش آفرینی و مزیت رقابتی پایدار را برای سازمان به ارمغان می‌آورد (استیو پوكار، ۲۰۱۲).

تعریف عملیاتی

سرمایه فکری نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۴۲ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در سه مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه سرمایه انسانی (محوریت دانش، مهارت‌ها، خلاقیت و شایستگی کارکنان) با ۱۵ گویه: سوالات ۲، ۵، ۷، ۹، ۱۱، ۱۳، ۱۷، ۱۸، ۲۴، ۲۵، ۲۶، ۳۱، ۳۳، ۳۴، ۳۷

• مؤلفه سرمایه ساختاری (محوریت سیستم‌ها، فرآیندها، ساختار سازمانی و فرهنگ سازمانی) با ۱۳ گویه: سوالات ۳، ۴، ۸، ۱۲، ۱۴، ۲۱، ۲۲، ۲۷، ۲۸، ۳۲، ۳۸، ۳۹، ۴۰

• مؤلفه سرمایه ارتباطی (مشتری) (محوریت روابط با مشتریان، وفاداری و رضایت آنها) با ۱۴ گویه: سوالات ۱، ۶، ۱۰، ۱۵، ۱۶، ۱۹، ۲۰، ۲۳، ۲۹، ۳۰، ۳۵، ۳۶، ۴۱، ۴۲

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد سرمایه فکری

روایی:

در این پرسشنامه روایی به معنای میزان انطباق محتوای گویه‌ها با ابعاد نظری سرمایه فکری شامل سرمایه انسانی، سرمایه ساختاری و سرمایه ارتباطی است که نشان می‌دهد ابزار اندازه‌گیری تا چه حد توانسته است این سازه چندبعدی را به درستی عملیاتی کند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). احمدی و همکاران (۱۳۹۳) در پژوهش خود برای بررسی روایی این پرسشنامه از روش روایی محتوا استفاده کردند و نمره روایی ۰.۸۴ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، روایی محتوایی پرسشنامه استاندارد سرمایه فکری مورد تایید قرار می‌گیرد.

پایایی:

پایایی در این ابزار سنجش به معنای میزان دقت، ثبات و قابلیت تکرارپذیری نتایج حاصل از آن در شرایط یکسان است که نشان می‌دهد پرسشنامه تا چه اندازه می‌تواند نمرات پایدار و قابل اعتمادی را در دفعات مختلف اندازه‌گیری ارائه دهد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۹۴) در تحقیق خود برای بررسی پایایی این پرسشنامه از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و مقدار ۰.۸۵ برای این ضریب به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه استاندارد سرمایه فکری مورد تایید قرار می‌گیرد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه