پرسشنامه استاندارد سنجش افکار خودکشی بک (BSSI)

مشخصات پرسشنامه استاندارد سنجش افکار خودکشی بک

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد سنجش افکار خودکشی بک

تعریف مفهومی

افکار خودکشی به عنوان یک سازه روانشناختی چندبعدی و پیچیده تعریف می‌شود که شامل طیف گسترده‌ای از شناخت‌ها، نگرش‌ها و باورهای فرد نسبت به مرگ، مردن و پایان‌دادن به زندگی خود است. این سازه شامل مؤلفه‌های مختلفی از جمله تمایل به مرگ، آمادگی برای خودکشی، قصد واقعی برای خودکشی و عوامل بازدارنده است که در سطوح مختلف از افکار گذرا و خفیف تا برنامه‌ریزی کامل و اقدام عملی برای خودکشی متغیر بوده و نشان‌دهنده میزان خطرپذیری و جدیت فرد در اقدام به خودکشی می‌باشد (بک و همکاران، ۱۹۷۹).

تعریف عملیاتی

افکار خودکشی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۱۹ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در چهار مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه تمایل به مرگ (محوریت علاقه به زندگی، میل به مردن و تمایل به خودکشی) با ۵ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵

• مؤلفه آمادگی برای خودکشی (محوریت فراوانی افکار خودکشی، پذیرش و کنترل بر افکار) با ۷ گویه: سوالات ۶، ۷، ۸، ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲

• مؤلفه قصد واقعی برای خودکشی (محوریت دسترسی به روش، توانایی اقدام و آمادگی عملی) با ۴ گویه: سوالات ۱۳، ۱۴، ۱۵، ۱۶

• مؤلفه بازدارنده‌های خودکشی (محوریت موانع و عوامل بازدارنده از جمله یادداشت، برنامه‌ریزی پس از مرگ و آگاهی دیگران) با ۳ گویه: سوالات ۱۷، ۱۸، ۱۹

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد سنجش افکار خودکشی بک

روایی:

در حوزه روان‌شناسی بالینی و سنجش سلامت روان، اعتبار یا روایی یک ابزار اندازه‌گیری به این معناست که آن ابزار تا چه اندازه می‌تواند به طور دقیق و عینی، سازه یا مفهوم مورد نظر را اندازه‌گیری کند و از محتوایی جامع، مرتبط و متناسب با هدف پژوهش برخوردار باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۹۶) در مطالعه‌ای که با هدف اعتباریابی پرسشنامه سنجش افکار خودکشی بک در جمعیت ایرانی انجام دادند، با استفاده از روش روایی محتوا و با کسب نظرات اصلاحی و تأییدی متخصصان حوزه روان‌شناسی بالینی و روانپزشکی، نمره روایی محتوایی را ۰.۹۱ محاسبه کردند. از آنجا که این میزان به طور قابل توجهی بالاتر از حد استاندارد ۰.۷ است، می‌توان استدلال کرد که گویه‌های این پرسشنامه از اعتبار و تناسب محتوایی بسیار مطلوبی برای سنجش افکار خودکشی برخوردار بوده و کاربرد آن در تحقیقات مختلف روان‌شناسی، روانپزشکی و مشاوره، قابل اتکا و معتبر خواهد بود.

پایایی:

در علوم رفتاری و پژوهش‌های روانشناختی، قابلیت اعتماد یا پایایی یک ابزار اندازه‌گیری، بیانگر میزان ثبات، دقت و همسانی درونی نتایج حاصل از آن در شرایط اجرای یکسان و در زمان‌های متفاوت است و نشان‌دهنده آن است که ابزار مذکور تا چه اندازه عاری از خطاهای تصادفی و عوامل مداخله‌گر می‌باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). احمدی و همکاران (۱۳۹۷) در تحقیق خود با هدف ارزیابی پایایی پرسشنامه سنجش افکار خودکشی بک، از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و ضریب پایایی کل پرسشنامه را ۰.۸۹ و ضرایب پایایی مؤلفه‌های تمایل به مرگ، آمادگی برای خودکشی، قصد واقعی برای خودکشی و بازدارنده‌های خودکشی را به ترتیب ۰.۸۷، ۰.۸۶، ۰.۸۵ و ۰.۸۳ به دست آوردند. با توجه به اینکه این مقادیر به طور چشمگیری بالاتر از سطح قابل قبول ۰.۷ هستند، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه از همسانی درونی عالی و پایایی بسیار بالایی در جامعه ایرانی برخوردار است و پژوهشگران می‌توانند با اطمینان خاطر از این ابزار برای سنجش دقیق و معتبر افکار خودکشی در طرح‌های پژوهشی و مراکز بالینی استفاده نمایند.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه