پرسشنامه استاندارد موانع کارآفرینی سازمان

مشخصات پرسشنامه موانع کارآفرینی سازمان

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه موانع کارآفرینی سازمان

تعریف مفهومی

موانع کارآفرینی سازمانی به عنوان یک سازه مدیریتی و رفتاری چندبعدی تعریف می‌شود که به مجموعه عوامل، شرایط و موانع درونی و بیرونی اطلاق می‌گردد که فرآیند شناسایی فرصت‌ها، خلق ایده‌های نوآورانه، توسعه کسب‌وکارهای جدید و پرورش روحیه کارآفرینی را در درون سازمان با مانع مواجه ساخته و مانع از شکوفایی استعدادهای کارآفرینانه کارکنان و رشد و تعالی سازمان می‌شود (احمدپور، ۱۳۹۰).

تعریف عملیاتی

موانع کارآفرینی سازمانی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۵۵ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در شش مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه فقدان استعداد کارآفرینانه در کارکنان (محوریت ضعف در ویژگی‌های شخصیتی و مهارت‌های کارآفرینی) با ۱۸ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸، ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸

• مؤلفه فرهنگ سازمانی محافظه‌کارانه (محوریت عدم پذیرش تغییر، ریسک‌پذیری و نوآوری در سازمان) با ۹ گویه: سوالات ۱۹، ۲۰، ۲۱، ۲۲، ۲۳، ۲۴، ۲۵، ۲۶، ۲۷

• مؤلفه شیوه‌های نادرست تشویق و پاداش در سازمان (محوریت نبود انگیزه‌های مالی و معنوی مناسب برای کارآفرینی) با ۸ گویه: سوالات ۲۸، ۲۹، ۳۰، ۳۱، ۳۲، ۳۳، ۳۴، ۳۵

• مؤلفه اعمال کنترل شدید در سازمان (محوریت سیستم‌های نظارتی خشک و غیرمنعطف) با ۳ گویه: سوالات ۳۶، ۳۷، ۳۸

• مؤلفه توجه به سودهای کوتاه‌مدت (محوریت عدم سرمایه‌گذاری در آموزش، تحقیق و توسعه و کیفیت) با ۴ گویه: سوالات ۳۹، ۴۰، ۴۱، ۴۲

• مؤلفه ساختار سازمانی نامناسب (محوریت وجود بروکراسی، سلسله مراتب طولانی و عدم انعطاف‌پذیری) با ۱۳ گویه: سوالات ۴۳، ۴۴، ۴۵، ۴۶، ۴۷، ۴۸، ۴۹، ۵۰، ۵۱، ۵۲، ۵۳، ۵۴، ۵۵

روایی و پایایی پرسشنامه موانع کارآفرینی سازمان

روایی:

برای سنجش اعتبار یک ابزار اندازه‌گیری در حوزه مدیریت و کارآفرینی، مفهوم روایی به این معناست که پرسشنامه مورد نظر تا چه اندازه می‌تواند سازه چندبعدی موانع کارآفرینی سازمانی را به طور دقیق و بدون سوگیری اندازه‌گیری کند و محتوای آن از دیدگاه متخصصان و خبرگان حوزه کارآفرینی با هدف پژوهش همخوانی کامل داشته باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۹۶) در مطالعه‌ای که با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامه موانع کارآفرینی سازمانی در شرکت‌های صنعتی ایران انجام دادند، برای تعیین روایی از روش روایی محتوا استفاده کردند و نمره روایی ۰.۸۷ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار به طور قابل توجهی بیشتر از ۰.۷ است، می‌توان نتیجه گرفت که روایی محتوایی این پرسشنامه در سطح بسیار مطلوبی قرار دارد و ابزاری مناسب برای شناسایی و ارزیابی موانع کارآفرینی در سازمان‌های ایرانی محسوب می‌شود.

پایایی:

پایایی یک ابزار سنجش به عنوان یکی از معیارهای اساسی کیفیت ابزارهای پژوهشی در حوزه مدیریت، نشان‌دهنده میزان دقت، ثبات و هماهنگی درونی گویه‌های آن است که به محقق اطمینان می‌دهد نتایج به دست آمده در شرایط مشابه، قابل اعتماد و تکرارپذیر هستند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). حسینی و همکاران (۱۳۹۸) در تحقیقی که با هدف تعیین پایایی این پرسشنامه در میان سازمان‌های تولیدی و خدماتی کشور انجام شد، با استفاده از روش ضریب آلفای کرونباخ، ضریب پایایی را ۰.۹۴ محاسبه کردند که نشان‌دهنده همسانی درونی بسیار بالا و یکپارچگی عالی گویه‌ها با یکدیگر است. از آنجا که این مقدار بزرگتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه موانع کارآفرینی سازمانی کاملاً مورد تایید قرار می‌گیرد و می‌توان با اطمینان کامل از نتایج آن در پژوهش‌های مدیریتی و کارآفرینی استفاده کرد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه