پرسشنامه اضطراب و استرس لاویبوند 1952

مشخصات پرسشنامه اضطراب و استرس

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه اضطراب و استرس

تعریف مفهومی

اضطراب و استرس به عنوان یک سازه روانشناختی چندبعدی و هیجانی تعریف می‌شود که شامل سه مؤلفه اصلی افسردگی (احساس غمگینی، بی‌ارزشی، بی‌علاقگی و ناامیدی نسبت به آینده)، اضطراب (برانگیختگی‌های بدنی مانند تپش قلب، تعریق، تنفس سخت، ترس و وحشت) و استرس (احساس فشار روانی، تنگنا، بی‌قراری، تحریک‌پذیری و ناتوانی در آرامش پس از آشفتگی) می‌باشد که به صورت هم‌زمان بر سلامت روان، عملکرد روزمره و کیفیت زندگی فرد تأثیر می‌گذارند و می‌توانند زمینه‌ساز اختلالات روانشناختی جدی‌تری شوند (لاویبوند، ۱۹۵۲).

تعریف عملیاتی

اضطراب و استرس نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۴۲ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در سه مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه افسردگی (محوریت احساس غمگینی، بی‌ارزشی، بی‌علاقگی، ناامیدی، دلتنگی و فقدان لذت از زندگی) با ۱۴ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸، ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴

• مؤلفه اضطراب (محوریت برانگیختگی‌های بدنی مانند خشکی دهان، تنفس سخت، تعریق، تپش قلب، لرزش دست‌ها، ترس و وحشت زدگی) با ۱۴ گویه: سوالات ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰، ۲۱، ۲۲، ۲۳، ۲۴، ۲۵، ۲۶، ۲۷، ۲۸

• مؤلفه فشار روانی یا استرس (محوریت احساس فشار روانی، تنگنا، بی‌قراری، تحریک‌پذیری، ناتوانی در آرامش، حساسیت بیش از حد و مشکلات در شروع کارها) با ۱۴ گویه: سوالات ۲۹، ۳۰، ۳۱، ۳۲، ۳۳، ۳۴، ۳۵، ۳۶، ۳۷، ۳۸، ۳۹، ۴۰، ۴۱، ۴۲

روایی و پایایی پرسشنامه اضطراب و استرس

روایی:

در حوزه سنجش و اندازه‌گیری در روانشناسی و علوم رفتاری، اعتبار یا روایی به این معناست که یک ابزار اندازه‌گیری تا چه میزان می‌تواند سازه یا متغیر مورد نظر را به طور دقیق، صحیح و بدون خطا اندازه‌گیری کند و از محتوایی مناسب، مرتبط و جامع برای سنجش آن سازه برخوردار باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). منیعی (۱۳۹۳) در فرآیند اعتباریابی پرسشنامه اضطراب و استرس لاویبوند در جامعه ایرانی، برای تعیین روایی از روش روایی محتوایی استفاده نمود و با بهره‌گیری از نظرات متخصصان روانشناسی بالینی و روانسنجی، نسبت به بررسی ارتباط هر یک از ۴۲ گویه با سه سازه افسردگی، اضطراب و استرس و تناسب محتوایی آنها با فرهنگ ایرانی اقدام گردید. نتایج این ارزیابی نشان داد که تمامی گویه‌ها از نظر محتوایی با سه مؤلفه اصلی همخوانی داشته و نمره روایی محتوایی کسب شده ۰.۸۲ گزارش شده است. با توجه به اینکه این مقدار از ۰.۷ بالاتر است، روایی محتوایی پرسشنامه اضطراب و استرس برای استفاده در پژوهش‌های مرتبط با سلامت روان، تشخیص اختلالات خلقی و اضطرابی و ارزیابی بالینی در جامعه ایرانی مورد تایید قرار می‌گیرد و می‌توان از آن به عنوان ابزاری معتبر در مطالعات روانشناسی، مشاوره و علوم پزشکی بهره برد.

پایایی:

در علم سنجش و اندازه‌گیری در روانشناسی و علوم رفتاری، قابلیت اعتماد یا پایایی یک ابزار اندازه‌گیری به میزان دقت، ثبات و همسانی درونی نتایج حاصل از آن در شرایط مختلف و در دفعات متعدد اجرا اطلاق می‌شود که نشان می‌دهد یک پرسشنامه تا چه اندازه از خطاهای تصادفی مصون بوده و می‌تواند نتایج قابل اتکایی را ارائه دهد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). منیعی (۱۳۹۳) برای بررسی پایایی پرسشنامه اضطراب و استرس در تحقیق خود، از روش همسانی درونی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ استفاده نمود و این ضریب را برای کل پرسشنامه برابر با ۰.۸۷ محاسبه کرد که نشان‌دهنده همبستگی بالای بین گویه‌ها و یکپارچگی درونی مطلوب ابزار است. همچنین پایایی هر یک از سه مؤلفه پرسشنامه شامل افسردگی، اضطراب و استرس نیز به طور جداگانه محاسبه گردید که همگی حاکی از ضرایب بالاتر از ۰.۷۵ بوده و بیانگر پایایی قابل قبول هر یک از ابعاد است. با توجه به اینکه ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شده (۸۷/۰) به طور قابل ملاحظه‌ای از معیار پذیرش ۰.۷ بالاتر است، پایایی پرسشنامه اضطراب و استرس لاویبوند تایید شده و می‌توان از آن به عنوان ابزاری قابل اعتماد در پژوهش‌های روانشناسی بالینی، مشاوره، روانپزشکی و علوم تربیتی در نمونه‌های مختلف ایرانی بهره برد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه