پرسشنامه اضطراب کتل (1976)

مشخصات پرسشنامه اضطراب کتل

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه اضطراب کتل

تعریف مفهومی

اضطراب به عنوان یک حالت روانشناختی و هیجانی چندبعدی تعریف می‌شود که با احساس تنش، نگرانی، ناآرامی و برانگیختگی فیزیولوژیکی همراه است و در دو سطح آشکار (بروز علائم قابل مشاهده و رفتاری) و پنهان (احساسات درونی و شناختی) تجربه می‌شود که ریشه در تعاملات پیچیده عوامل زیستی، روانی و محیطی دارد و می‌تواند بر عملکرد روزمره و کیفیت زندگی فرد تأثیرات قابل توجهی بگذارد (کتل، ۱۹۷۶).

تعریف عملیاتی

اضطراب نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۴۰ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در دو مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه اضطراب آشکار (محوریت بروز علائم قابل مشاهده، رفتاری و فیزیولوژیکی اضطراب در موقعیت‌های مختلف) با ۲۰ گویه: سوالات ۱، ۲، ۴، ۵، ۸، ۹، ۱۱، ۱۳، ۱۴، ۱۶، ۱۷، ۱۹، ۲۰، ۲۲، ۲۴، ۲۵، ۲۷، ۲۹، ۳۰، ۳۲، ۳۴، ۳۵، ۳۶، ۳۸، ۴۰

• مؤلفه اضطراب پنهان (محوریت احساسات درونی، شناختی و تجارب ذهنی اضطراب که برای دیگران قابل مشاهده نیست) با ۲۰ گویه: سوالات ۳، ۶، ۷، ۱۰، ۱۲، ۱۵، ۱۸، ۲۱، ۲۳، ۲۶، ۲۸، ۳۱، ۳۳، ۳۷، ۳۹

روایی و پایایی پرسشنامه اضطراب کتل

روایی:

برای اطمینان از اینکه یک ابزار سنجش دقیقاً همان ویژگی مورد نظر را اندازه‌گیری می‌کند، باید اعتبار یا روایی آن مورد بررسی قرار گیرد و روایی محتوایی به این معناست که سوالات و گویه‌های یک پرسشنامه از نظر تناسب، جامعیت و ارتباط با سازه مورد نظر، مورد تایید متخصصان قرار گیرند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۹۵) در تحقیق خود به منظور بررسی روایی پرسشنامه اضطراب کتل، از روش روایی محتوا با بهره‌گیری از نظرات ده نفر از متخصصان روانشناسی بالینی و روانسنجی استفاده کردند و شاخص روایی محتوایی (CVI) را برای تمام گویه‌ها بالاتر از ۰.۸۰ گزارش نمودند. با توجه به اینکه این مقدار از حد استاندارد ۰.۷ فراتر است، می‌توان گفت که پرسشنامه اضطراب کتل از روایی محتوایی مناسبی برای استفاده در جامعه ایرانی برخوردار است و می‌تواند ابزاری معتبر برای سنجش اضطراب در پژوهش‌های مختلف محسوب شود.

پایایی:

ثبات، دقت و قابلیت اتکای نتایج یک آزمون در شرایط مختلف، مفهوم پایایی را تداعی می‌کند و بیانگر این است که نمرات حاصل از یک ابزار اندازه‌گیری تحت تأثیر خطای تصادفی قرار نداشته و در صورت تکرار اندازه‌گیری، نتایج مشابهی به دست می‌آید (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). احمدی و همکاران (۱۳۹۷) در یک مطالعه روانسنجی بر روی دانشجویان ایرانی، به منظور بررسی پایایی پرسشنامه اضطراب کتل، از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و ضریب آلفای کرونباخ را برای کل پرسشنامه ۰.۸۶، برای مؤلفه اضطراب آشکار ۰.۸۳ و برای مؤلفه اضطراب پنهان ۰.۸۰ به دست آوردند. با توجه به اینکه این مقادیر همگی از ۰.۷ بیشتر هستند، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه اضطراب کتل از همسانی درونی مطلوبی برخوردار بوده و پایایی آن برای استفاده در پژوهش‌های روانشناسی و علوم تربیتی در جامعه ایرانی تایید می‌شود.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه