پرسشنامه استاندارد اضطراب ریاضی MARS-R

مشخصات پرسشنامه استاندارد اضطراب ریاضی MARS-R

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد اضطراب ریاضی MARS-R

تعریف مفهومی

اضطراب ریاضی به عنوان یک حالت روانشناختی ناخوشایند و تنش‌زا تعریف می‌شود که در موقعیت‌های مرتبط با یادگیری، حل مسائل و ارزیابی ریاضیات بروز می‌کند و با احساسات منفی مانند ترس، نگرانی و درماندگی همراه است. این پدیده چندبعدی می‌تواند ریشه در عوامل شناختی، عاطفی، رفتاری و محیطی داشته باشد و تأثیرات قابل توجهی بر عملکرد تحصیلی، خودپنداره ریاضی و انگیزه یادگیری افراد بگذارد (چیو و هنری، ۱۹۹۰).

تعریف عملیاتی

اضطراب ریاضی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۲ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در چهار مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه اضطراب یادگیری ریاضی (محوریت نگرانی و تنش هنگام مطالعه و یادگیری مفاهیم ریاضی) با ۶ گویه: سوالات ۱، ۵، ۶، ۷، ۸، ۹

• مؤلفه اضطراب حل مسأله ریاضی (محوریت دشواری و نگرانی هنگام مواجهه با مسائل و محاسبات ریاضی) با ۶ گویه: سوالات ۲، ۱۰، ۱۱، ۳، ۱۳، ۱۴

• مؤلفه اضطراب معلم ریاضی (محوریت نگرانی و تنش ناشی از تعامل با معلم و فضای کلاس درس ریاضی) با ۲ گویه: سوالات ۴، ۱۲

• مؤلفه اضطراب ارزیابی ریاضی (محوریت ترس و نگرانی از ارزشیابی، امتحانات و نتایج آن در درس ریاضی) با ۸ گویه: سوالات ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰، ۲۱، ۲۲

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد اضطراب ریاضی MARS-R

روایی:

اعتبار یا روایی این ابزار به معنای میزان همسویی و تناسب محتوای گویه‌ها با سازه نظری اضطراب ریاضی است که نشان می‌دهد پرسشنامه تا چه اندازه توانسته است ابعاد مختلف این پدیده روانشناختی را به طور جامع و دقیق اندازه‌گیری کند و از انحرافات محتوایی و شاخص‌های نامرتبط به دور باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). حسینی و همکاران (۱۳۹۷) در مطالعه خود برای سنجش اعتبار این پرسشنامه از روش روایی محتوایی با بهره‌گیری از نظر متخصصان روانشناسی تربیتی و آموزش ریاضی استفاده کردند و شاخص روایی محتوا (CVI) برابر با ۰.۸۴ محاسبه گردید. با توجه به اینکه این مقدار بالاتر از سطح معیار ۰.۷۰ است، روایی محتوایی پرسشنامه اضطراب ریاضی MARS-R برای استفاده در جامعه دانش‌آموزی و دانشجویی ایران مورد تأیید قرار گرفته و از کفایت محتوایی لازم برای سنجش دقیق این سازه برخوردار است.

پایایی:

قابلیت اعتماد یا پایایی پرسشنامه اضطراب ریاضی به معنای درجه ثبات، هماهنگی و دقت گویه‌ها در اندازه‌گیری سازه مورد نظر است که نشان می‌دهد نتایج حاصل از این ابزار در شرایط مختلف و برای گروه‌های گوناگون از قابلیت اتکاء و اعتمادپذیری بالایی برخوردار است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). صادقی و همکاران (۱۳۹۹) در پژوهش خود برای ارزیابی پایایی این پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند که مقدار آن برای کل ابزار برابر با ۰.۸۶ گزارش شده است. با توجه به اینکه این شاخص بالاتر از حد استاندارد ۰.۷۰ است، پایایی پرسشنامه اضطراب ریاضی در جامعه ایرانی مورد پذیرش قرار گرفته و نشان‌دهنده همسانی درونی بسیار مطلوب گویه‌ها و قابلیت اعتماد مناسب این ابزار برای کاربرد در تحقیقات آموزشی و روانشناسی است.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه