پرسشنامه اضطراب امتحان ساراسون 1957

مشخصات پرسشنامه اضطراب امتحان ساراسون

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه اضطراب امتحان ساراسون

تعریف مفهومی

اضطراب امتحان به عنوان یک سازه روانشناختی تک‌بعدی در حوزه روانشناسی تربیتی و بالینی تعریف می‌شود که به مجموعه واکنش‌های شناختی، فیزیولوژیکی و رفتاری ناخوشایند و شدید اطلاق می‌گردد که فرد در موقعیت‌های ارزشیابی و آزمون‌های تحصیلی تجربه می‌کند و با علائمی همچون افکار منفی درباره توانایی‌های خود، نگرانی بیش از حد درباره عملکرد، تنش‌های جسمانی مانند تپش قلب، تعریق و لرزش دست‌ها، و همچنین رفتارهای اجتنابی مانند عدم تمایل به شرکت در امتحانات همراه است که می‌تواند بر عملکرد تحصیلی، یادگیری و سلامت روان فرد تأثیر منفی بگذارد (ساراسون، ۱۹۵۷).

تعریف عملیاتی

اضطراب امتحان نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۳۷ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این پرسشنامه دارای مؤلفه‌های مشخصی نیست و به صورت تک‌عاملی به سنجش اضطراب امتحان می‌پردازد. سوالات ۱، ۲، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸، ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰، ۲۱، ۲۲، ۲۳، ۲۴، ۲۵، ۲۸، ۳۰، ۳۱، ۳۲، ۳۴، ۳۵، ۳۶ و ۳۷ به صورت مستقیم و سوالات ۳، ۱۵، ۲۶، ۲۷، ۲۹ و ۳۳ به صورت معکوس نمره‌دهی می‌شوند.

روایی و پایایی پرسشنامه اضطراب امتحان ساراسون

روایی:

در حوزه سنجش و اندازه‌گیری، اعتبار یا روایی به این معناست که یک ابزار اندازه‌گیری تا چه اندازه می‌تواند سازه مورد نظر را به طور دقیق و بدون خطا مورد سنجش قرار دهد و نتایج حاصل از آن با واقعیت‌های موجود در جامعه هدف همخوانی داشته باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). ساراسون (۱۹۵۷) در فرآیند ساخت و اعتباریابی پرسشنامه اضطراب امتحان، برای تعیین روایی از روش روایی محتوا بهره گرفت و از نظرات اساتید و متخصصان حوزه روانشناسی تربیتی، روانسنجی و روانشناسی بالینی برای بررسی تناسب و جامعیت گویه‌های پرسشنامه استفاده نمود. نمره روایی محتوایی به دست آمده برای این پرسشنامه برابر با ۰.۸۸ گزارش شده است که نشان‌دهنده تطابق محتوایی بالای ابزار با اهداف اندازه‌گیری است. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ می‌باشد، روایی محتوایی پرسشنامه اضطراب امتحان ساراسون مورد تایید قرار می‌گیرد و مشاوران، روانشناسان و معلمان می‌توانند با اطمینان از آن برای شناسایی دانش‌آموزان دارای اضطراب امتحان بالا و طراحی برنامه‌های مداخله آموزشی و درمانی استفاده کنند.

پایایی:

قابلیت اعتماد یا پایایی یک ابزار اندازه‌گیری، به میزان دقت، ثبات و تکرارپذیری نتایج حاصل از آن در شرایط مشابه اشاره دارد و نشان می‌دهد که ابزار مورد نظر تا چه اندازه می‌تواند نتایج قابل اتکا و پایدار را در دفعات مختلف اندازه‌گیری ارائه دهد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). ساراسون (۱۹۵۷) در بررسی خصوصیات روان‌سنجی پرسشنامه اضطراب امتحان، برای تعیین پایایی از روش همسانی درونی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بهره گرفت و مقدار این ضریب را برای کل پرسشنامه برابر با ۰.۹۱ محاسبه کرد که نشان‌دهنده همسانی درونی بسیار عالی ابزار است. همچنین به دلیل تک‌عاملی بودن پرسشنامه، ضرایب آلفای کرونباخ برای تمامی گویه‌ها در دامنه مطلوبی قرار دارد. با توجه به اینکه مقدار ضریب محاسبه شده بیشتر از ۰.۷ می‌باشد، پایایی پرسشنامه اضطراب امتحان ساراسون مورد تایید قرار می‌گیرد و این ابزار از قابلیت اعتماد بالایی برای استفاده در پژوهش‌های علمی، تشخیص‌های آموزشی و طرح‌های مداخله روانشناختی در محیط‌های تحصیلی برخوردار است.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه