پرسشنامه استاندارد افشاگري حسابداران آلین (2016)

مشخصات پرسشنامه استاندارد افشاگری حسابداران

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد افشاگری حسابداران

تعریف مفهومی

افشاگری حسابداران به عنوان یک رفتار اخلاقی و حرفه‌ای در محیط‌های سازمانی تعریف می‌شود که طی آن، حسابداران با مشاهده تخلفات، ناهنجاری‌ها و بی‌اخلاقی‌های مالی و سازمانی، اقدام به گزارش‌دهی رسمی یا غیررسمی این موارد به سطوح مختلف مدیریتی یا نهادهای نظارتی بیرونی می‌کنند. این سازه چندبعدی، ریشه در تعهدات حرفه‌ای، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و التزام به اصول اخلاقی حسابداران داشته و نقش مهمی در شفافیت و سلامت نظام مالی و اداری سازمان‌ها ایفا می‌کند (آلین، ۲۰۱۶).

تعریف عملیاتی

افشاگری حسابداران نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۷ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در دو مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه افشاگری داخلی (محوریت گزارش تخلفات به سطوح مختلف مدیریتی درون سازمان) با ۵ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵

• مؤلفه افشاگری خارجی (محوریت گزارش تخلفات به نهادهای نظارتی و رسانه‌های خارج از سازمان) با ۲ گویه: سوالات ۶، ۷

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد افشاگری حسابداران

روایی:

برای اطمینان از اعتبار یک ابزار سنجش، مفهوم روایی بیانگر این است که آن ابزار تا چه اندازه می‌تواند ویژگی یا سازه مورد نظر را به طور دقیق و بدون سوگیری اندازه‌گیری کند و از محتوایی متناسب با هدف پژوهش برخوردار باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۹۷) در مطالعه‌ای که با هدف ارزیابی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه افشاگری حسابداران انجام دادند، با استفاده از روش روایی محتوا و کسب نظرات اصلاحی متخصصان حوزه حسابداری و مدیریت مالی، نمره روایی محتوایی را ۰.۸۹ محاسبه کردند. از آنجا که این میزان به طور معنی‌داری از حد معیار ۰.۷ بالاتر است، می‌توان استدلال کرد که گویه‌های این پرسشنامه از اعتبار و تناسب محتوایی مناسبی برای سنجش افشاگری حرفه‌ای حسابداران برخوردار بوده و کاربرد آن در تحقیقات مختلف، قابل اتکا و معتبر خواهد بود.

پایایی:

در علم سنجش و اندازه‌گیری، پایایی به درجه ثبات، دقت و قابلیت اعتماد نتایج یک ابزار در شرایط اجرای یکسان و در دفعات متفاوت اشاره دارد و نشان‌دهنده میزان پایبندی ابزار به سنجش واقعی و عاری از خطای تصادفی است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). محمدی و همکاران (۱۳۹۸) در تحقیق خود به منظور بررسی قابلیت اعتماد پرسشنامه افشاگری حسابداران، از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و ضریب پایایی کل پرسشنامه را ۰.۸۵ به دست آوردند. با توجه به اینکه این مقدار بالاتر از سطح قابل قبول ۰.۷ است، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه از همسانی درونی مطلوب و پایایی بالایی در جامعه حسابداران ایرانی برخوردار است و می‌توان با اطمینان از نتایج حاصل از آن در پژوهش‌های مختلف حوزه اخلاق حرفه‌ای و حسابداری استفاده نمود.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه