پرسشنامه استاندارد کیفیت گزارشگری مالی

مشخصات پرسشنامه کیفیت گزارشگری مالی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه کیفیت گزارشگری مالی

تعریف مفهومی

کیفیت گزارشگری مالی به عنوان یک سازه مالی و حسابداری چندبعدی تعریف می‌شود که به مجموعه ویژگی‌های کیفی اطلاعات مالی ارائه شده در گزارش‌های سالانه شامل مرتبط بودن، بیان صادقانه، قابل فهم بودن، قابلیت مقایسه و به موقع بودن اطلاق می‌گردد که می‌تواند بر تصمیم‌گیری‌های اقتصادی استفاده‌کنندگان از صورت‌های مالی تأثیرگذار باشد (کمیته استانداردهای حسابداری مالی، ۲۰۱۰).

تعریف عملیاتی

کیفیت گزارشگری مالی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۲ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در پنج مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه مربوط بودن (محوریت توانایی اطلاعات مالی در تأثیرگذاری بر تصمیم‌گیری‌های اقتصادی) با ۴ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴

• مؤلفه بیان صادقانه (محوریت انعکاس کامل، بی‌طرفانه و عاری از خطای اطلاعات مالی) با ۵ گویه: سوالات ۵، ۶، ۷، ۸، ۹

• مؤلفه قابل فهم بودن (محوریت سهولت درک اطلاعات مالی برای استفاده‌کنندگان) با ۵ گویه: سوالات ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴

• مؤلفه قابلیت مقایسه (محوریت امکان مقایسه اطلاعات مالی در طول زمان و بین سازمان‌ها) با ۶ گویه: سوالات ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰

• مؤلفه به موقع بودن (محوریت دسترسی به موقع به اطلاعات مالی برای اتخاذ تصمیم) با ۲ گویه: سوالات ۲۱، ۲۲

روایی و پایایی پرسشنامه کیفیت گزارشگری مالی

روایی:

برای بررسی اعتبار یک ابزار اندازه‌گیری در حوزه حسابداری و مالی، مفهوم روایی به این معناست که پرسشنامه مورد نظر تا چه اندازه می‌تواند سازه پیچیده کیفیت گزارشگری مالی را به طور دقیق و بدون خطا اندازه‌گیری کند و محتوای آن با مبانی نظری و استانداردهای حسابداری همخوانی داشته باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). مهدوی و همکاران (۱۳۹۸) در مطالعه‌ای که با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامه کیفیت گزارشگری مالی در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران انجام دادند، برای تعیین روایی از روش روایی محتوا استفاده کردند و نمره روایی ۰.۸۷ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، روایی محتوایی این پرسشنامه مورد تایید قرار می‌گیرد و می‌توان از آن به عنوان ابزاری مناسب برای سنجش کیفیت گزارشگری مالی در پژوهش‌های حسابداری و مالی استفاده کرد.

پایایی:

پایایی یک ابزار سنجش به عنوان یکی از شاخص‌های اساسی کیفیت ابزارهای پژوهشی در حوزه حسابداری، نشان‌دهنده میزان دقت، ثبات و هماهنگی درونی گویه‌های آن است که به محقق اطمینان می‌دهد نتایج به دست آمده در شرایط یکسان، قابل اتکا و تکرارپذیر هستند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). حیدری و همکاران (۱۳۹۹) در تحقیقی که با هدف تعیین پایایی این پرسشنامه در میان شرکت‌های تولیدی و خدماتی کشور انجام شد، با استفاده از روش ضریب آلفای کرونباخ، ضریب پایایی را ۰.۸۸ محاسبه کردند که نشان‌دهنده همسانی درونی مطلوب و ارتباط قوی بین گویه‌های این ابزار است. از آنجا که این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه کیفیت گزارشگری مالی مورد تایید قرار می‌گیرد و می‌توان با اطمینان از نتایج آن در پژوهش‌های حسابداری و مالی استفاده کرد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه