پرسشنامه استاندارد حافظه ترویر و ریچ 2002

مشخصات پرسشنامه چندعاملی حافظه ترویر و ریچ در ۲۰۰۲ (MMQ)

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه چندعاملی حافظه ترویر و ریچ در ۲۰۰۲ (MMQ)

تعریف مفهومی

حافظه به عنوان یک سازه چندبعدی در حوزه روانشناسی شناختی و عصب‌شناختی تعریف می‌شود که به مجموعه فرآیندهای ذهنی اشاره دارد که از طریق آنها اطلاعات رمزگردانی، ذخیره و بازیابی می‌شوند و شامل سه بعد اصلی رضایت از حافظه، توانایی حافظه و استراتژی‌های حافظه می‌باشد که همگی نقش مهمی در عملکرد روزمره، کیفیت زندگی و سلامت روانی افراد ایفا می‌کنند (ترویر و ریچ، ۲۰۰۲).

تعریف عملیاتی

حافظه نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۵۷ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در سه مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه رضایت از حافظه (محوریت نگرش و احساس فرد نسبت به توانایی حافظه خود) با ۱۸ گویه: سوالات ۱ تا ۱۸

• مؤلفه توانایی حافظه (محوریت عملکرد واقعی حافظه در موقعیت‌های روزمره) با ۲۰ گویه: سوالات ۱۹ تا ۳۸

• مؤلفه استراتژی یا راهبردهای حافظه (محوریت استفاده از تکنیک‌های کمک به حافظه) با ۱۹ گویه: سوالات ۳۹ تا ۵۷

روایی و پایایی پرسشنامه چندعاملی حافظه ترویر و ریچ در ۲۰۰۲ (MMQ)

روایی:

برای اطمینان از اینکه یک ابزار اندازه‌گیری می‌تواند به شکل دقیق و هدفمند، ابعاد مختلف حافظه را مورد سنجش قرار دهد، لازم است که از روایی مناسبی برخوردار باشد که این ویژگی نشان می‌دهد پرسشنامه از محتوای کافی و مرتبط با سازه مورد مطالعه برخوردار است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). شریفی و همکاران (۱۳۸۵) در پژوهش خود با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامه چندعاملی حافظه، برای تأیید روایی از روش روایی محتوا استفاده نموده و شاخص روایی محتوا را برای تمامی گویه‌ها بالاتر از ۰.۸۳ گزارش کردند. با توجه به اینکه مقدار محاسبه شده بزرگتر از ۰.۷ است، می‌توان نتیجه گرفت که روایی محتوایی پرسشنامه چندعاملی حافظه ترویر و ریچ در سطح قابل قبولی قرار داشته و قابلیت کاربرد در پژوهش‌های روانشناسی شناختی و بالینی را دارا می‌باشد.

پایایی:

دقت، ثبات و قابلیت اعتماد نتایج حاصل از یک پرسشنامه را با مفهوم پایایی می‌سنجند که نشان می‌دهد ابزار اندازه‌گیری در شرایط یکسان و با تکرار، تا چه میزان نتایج ثابت و قابل اتکایی را ارائه می‌دهد و از خطاهای اندازه‌گیری مصون است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). مختاری و همکاران (۱۳۸۷) در مطالعه‌ای که با هدف تعیین همسانی درونی این پرسشنامه انجام گرفت، برای محاسبه پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کرده و مقدار آن را برای کل پرسشنامه ۰.۹۰ گزارش نمودند. با توجه به اینکه این ضریب بزرگتر از ۰.۷ می‌باشد، پایایی پرسشنامه چندعاملی حافظه ترویر و ریچ در سطح بسیار مطلوبی قرار داشته و محققان می‌توانند با اطمینان بالایی از این ابزار در تحقیقات خود استفاده نمایند.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه