پرسشنامه استاندارد سنجش معنویت هال و ادواردز 1986

مشخصات پرسشنامه استاندارد سنجش معنویت هال و ادواردز

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد سنجش معنویت هال و ادواردز

تعریف مفهومی

معنویت به عنوان یک سازه روانشناختی و وجودی چندبعدی تعریف می‌شود که به رابطه فرد با امر قدسی و متعالی، آگاهی از حضور خداوند در زندگی، کیفیت ارتباط عاطفی با خداوند و تأثیر این ارتباط بر معنا و هدفمندی زندگی اشاره دارد و شامل ابعادی نظیر آگاهی از خداوند، تجربه حضور الهی، اعتماد به مشیت خداوند و پایبندی به ارزش‌های معنوی است که می‌تواند بر سلامت روان، سازگاری و کیفیت زندگی فرد تأثیر بگذارد (هال و ادواردز، ۱۹۸۶).

تعریف عملیاتی

معنویت نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۵۴ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در دو مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه آگاهی از خدا (محوریت آگاهی از نقش خداوند، حضور الهی، درک هدایت و تجربه لطف خداوند) با ۲۹ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸، ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰، ۲۱، ۲۲، ۲۳، ۲۴، ۲۵، ۲۶، ۲۷، ۲۸، ۲۹

• مؤلفه کیفیت ارتباط با خدا (محوریت کیفیت رابطه عاطفی، اعتماد، تداوم ارتباط و تأثیر آن بر زندگی) با ۲۵ گویه: سوالات ۳۰، ۳۱، ۳۲، ۳۳، ۳۴، ۳۵، ۳۶، ۳۷، ۳۸، ۳۹، ۴۰، ۴۱، ۴۲، ۴۳، ۴۴، ۴۵، ۴۶، ۴۷، ۴۸، ۴۹، ۵۰، ۵۱، ۵۲، ۵۳، ۵۴

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد سنجش معنویت هال و ادواردز

روایی:

منظور از روایی در این پرسشنامه، توانایی ابزار در سنجش دقیق و جامع دو بُعد اصلی معنویت شامل آگاهی از خدا و کیفیت ارتباط با خداوند است که نشان می‌دهد آیا گویه‌های طراحی شده، تمامی جنبه‌های این سازه وجودی و روانشناختی پیچیده را به درستی پوشش می‌دهند یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). در پژوهش‌های انجام شده در ایران، محمدی و همکاران (۱۳۹۶) به منظور بررسی روایی این پرسشنامه از روش روایی محتوا استفاده کردند. در این فرآیند، متخصصان حوزه روانشناسی دین، روانشناسی بالینی و الهیات، تناسب، شفافیت و جامعیت هر یک از گویه‌ها را مورد ارزیابی قرار دادند و شاخص روایی محتوایی (CVI) برای تمامی سوالات محاسبه گردید. نتایج این بررسی نشان داد که نمره روایی محتوایی پرسشنامه برابر با ۰.۸۷ به دست آمده است. با توجه به اینکه این مقدار به طور قابل توجهی بالاتر از حد استاندارد ۰.۷ می‌باشد، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه سنجش معنویت از اعتبار محتوایی کافی برای سنجش این مفهوم در جمعیت‌های ایرانی برخوردار بوده و گویه‌های آن به خوبی ابعاد مختلف این سازه را پوشش می‌دهند.

پایایی:

پایایی یک مقیاس به معنای میزان ثبات، دقت و هماهنگی درونی نتایجی است که از طریق آن در شرایط مشابه به دست می‌آید و مشخص می‌کند که آیا ابزار اندازه‌گیری می‌تواند نتایج قابل اعتماد و تکرارپذیری را ارائه دهد یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۹۸) در تحقیقی که با هدف بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی این ابزار بر روی نمونه‌ای از افراد بزرگسال در ایران انجام دادند، برای سنجش پایایی از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند. ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شده برای کل پرسشنامه و همچنین برای هر یک از خرده‌مقیاس‌های آن بالاتر از ۰.۸۰ گزارش شد و به طور کلی، ضریب پایایی کل پرسشنامه برابر با ۰.۸۹ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار به طور چشمگیری از سطح معیار قابل قبول (۰.۷) فراتر است، می‌توان اذعان داشت که پرسشنامه سنجش معنویت هال و ادواردز از قابلیت اعتماد و همسانی درونی بسیار بالایی برخوردار بوده و برای استفاده در پژوهش‌های علمی و کاربردی در حوزه روانشناسی دین، روانشناسی مثبت‌گرا و مطالعات سلامت معنوی، ابزاری مناسب و معتبر به شمار می‌رود.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه