پرسشنامه استاندارد معنویت درمحیط کار میلیمان وهمکارانش 2003

مشخصات پرسشنامه استاندارد معنویت درمحیط کار میلیمان وهمکارانش

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد معنویت درمحیط کار میلیمان وهمکارانش

تعریف مفهومی

معنویت در محیط کار به عنوان یک سازه سازمانی و روانشناختی چندبعدی تعریف می‌شود که به تجربه کارکنان از معنا و هدفمندی در شغل خود، احساس تعلق و همبستگی با دیگران در سازمان و همسویی ارزش‌های فردی با ارزش‌های سازمانی اشاره دارد و شامل ابعادی نظیر کار با معنا (احساس شادی، نشاط و مفید بودن از طریق کار)، احساس همبستگی (حمایت متقابل و توجه به یکدیگر) و همسویی با ارزش‌های سازمانی (هماهنگی ارزش‌های فردی و سازمانی) است که می‌تواند بر رضایت شغلی، تعهد سازمانی و بهزیستی روانشناختی کارکنان تأثیر بگذارد (میلیمان و همکاران، ۲۰۰۳).

تعریف عملیاتی

معنویت در محیط کار نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۰ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در سه مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه کار با معنا (محوریت احساس شادی و نشاط در کار، ارتباط کار با ارزش‌های زندگی و احساس مفید بودن) با ۸ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸

• مؤلفه احساس همبستگی (محوریت حمایت متقابل، آزادی بیان نظرات، آشنایی با اهداف سازمان و توجه به یکدیگر) با ۴ گویه: سوالات ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲

• مؤلفه همسویی با ارزش‌های سازمانی (محوریت هماهنگی ارزش‌های فردی و سازمانی، توجه به کارکنان کم‌درآمد، مراقبت از سلامت و نقش در تحقق رسالت سازمان) با ۸ گویه: سوالات ۱۳، ۱۴، ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد معنویت درمحیط کار میلیمان وهمکارانش

روایی:

منظور از روایی در این پرسشنامه، توانایی ابزار در سنجش دقیق ابعاد سه‌گانه معنویت در محیط کار شامل کار با معنا، احساس همبستگی و همسویی با ارزش‌های سازمانی است که نشان می‌دهد آیا گویه‌های طراحی شده، تمامی جنبه‌های این سازه سازمانی و روانشناختی را به درستی پوشش می‌دهند یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). در پژوهش‌های انجام شده در ایران، محمدی و همکاران (۱۳۹۶) به منظور بررسی روایی این پرسشنامه از روش روایی محتوا استفاده کردند. در این فرآیند، متخصصان حوزه مدیریت منابع انسانی و روانشناسی سازمانی، تناسب، شفافیت و جامعیت هر یک از گویه‌ها را مورد ارزیابی قرار دادند و شاخص روایی محتوایی (CVI) برای تمامی سوالات محاسبه گردید. نتایج این بررسی نشان داد که نمره روایی محتوایی پرسشنامه برابر با ۰.۸۷ به دست آمده است. با توجه به اینکه این مقدار بالاتر از حد استاندارد ۰.۷ می‌باشد، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه معنویت در محیط کار از اعتبار محتوایی کافی برای سنجش این مفهوم در سازمان‌های ایرانی برخوردار بوده و گویه‌های آن به خوبی ابعاد مختلف این سازه را پوشش می‌دهند.

پایایی:

پایایی یک مقیاس به معنای میزان ثبات، دقت و هماهنگی درونی نتایجی است که از طریق آن در شرایط مشابه به دست می‌آید و مشخص می‌کند که آیا ابزار اندازه‌گیری می‌تواند نتایج قابل اعتماد و تکرارپذیری را ارائه دهد یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۹۸) در تحقیقی که با هدف بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی این ابزار بر روی نمونه‌ای از کارکنان سازمان‌های مختلف در ایران انجام دادند، برای سنجش پایایی از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند. ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شده برای کل پرسشنامه و همچنین برای هر یک از خرده‌مقیاس‌های آن بالاتر از ۰.۷۵ گزارش شد و به طور کلی، ضریب پایایی کل پرسشنامه برابر با ۰.۸۶ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار به طور قابل توجهی از سطح معیار قابل قبول (۰.۷) فراتر است، می‌توان اذعان داشت که پرسشنامه معنویت در محیط کار میلیمان و همکاران از قابلیت اعتماد و همسانی درونی بالایی برخوردار بوده و برای استفاده در پژوهش‌های علمی و کاربردی در حوزه مدیریت منابع انسانی، رفتار سازمانی و روانشناسی مثبت‌گرا، ابزاری مناسب و معتبر به شمار می‌رود.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه