پرسشنامه نگرانی بارلو و همکاران (2019)

مشخصات پرسشنامه نگرانی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه نگرانی

تعریف مفهومی

نگرانی به عنوان یک سازه روانشناختی و شناختی چندبعدی تعریف می‌شود که به مجموعه افکار تکراری، مزاحم و غیرقابل کنترل درباره رویدادها و موقعیت‌های بالقوه تهدیدکننده در آینده اطلاق می‌گردد و با احساس عدم قطعیت، تنش و ناتوانی در توقف فرآیند فکری همراه است. این سازه شامل چهار مؤلفه اصلی نگرانی درباره آینده و عدم قطعیت (پیش‌بینی رویدادهای منفی)، نشانه‌های جسمانی و تنش (علائم فیزیولوژیک ناشی از نگرانی)، ناامنی و ترس از قضاوت (نگرانی درباره ارزیابی دیگران) و اختلال در تمرکز و کنترل فکر (مشکل در مدیریت افکار مزاحم) می‌باشد که همگی در سلامت روان، عملکرد روزمره و کیفیت زندگی افراد نقش اساسی ایفا می‌کنند (بارلو و همکاران، ۲۰۱۹).

تعریف عملیاتی

نگرانی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۶ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در چهار مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه نگرانی درباره آینده و عدم قطعیت (محوریت نگرانی درباره وقایع پیش‌بینی‌نشده، تردید در تصمیم‌گیری، احساس انتظار برای اتفاق بد و نگرانی از انجام مسئولیت‌ها) با ۷ گویه: سوالات ۱، ۴، ۱۴، ۱۶، ۲۰، ۲۱، ۲۴

• مؤلفه نشانه‌های جسمانی و تنش (محوریت علائم فیزیولوژیک ناشی از نگرانی شامل دلشوره، تپش قلب، بی‌خوابی، عجله، فشار و استرس مداوم) با ۶ گویه: سوالات ۵، ۱۱، ۱۲، ۱۵، ۱۸، ۲۶

• مؤلفه ناامنی و ترس از قضاوت (محوریت نگرانی درباره شکست، نظر دیگران، سلامت و توانایی آرام کردن خود در شرایط نگرانی) با ۶ گویه: سوالات ۷، ۱۰، ۱۳، ۱۹، ۲۲، ۲۵

• مؤلفه اختلال در تمرکز و کنترل فکر (محوریت دشواری در کنترل افکار مزاحم، عدم تمرکز، درگیری ذهنی مداوم و ناتوانی در متوقف کردن فرآیند نگرانی) با ۷ گویه: سوالات ۲، ۳، ۶، ۸، ۹، ۱۷، ۲۳

روایی و پایایی پرسشنامه نگرانی

روایی:

در حوزه ساخت و اعتباریابی ابزارهای سنجش در روانشناسی بالینی و آسیب‌شناسی روانی، یکی از شاخص‌های اساسی برای ارزیابی کیفیت یک پرسشنامه، میزان کارآمدی آن در اندازه‌گیری دقیق سازه مورد نظر است که نشان می‌دهد آیا گویه‌های پرسشنامه به درستی ابعاد مختلف متغیر بالینی را پوشش داده‌اند و آیا متخصصان حوزه روانشناسی و روانپزشکی بر محتوای آن توافق نظر دارند یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). بارلو و همکاران (۲۰۱۹) در فرآیند ساخت و استانداردسازی این پرسشنامه برای تعیین روایی آن از روش روایی محتوا و کسب نظر متخصصان روانشناسی بالینی و اضطراب استفاده کردند که نمره روایی ۰.۸۶ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار به مراتب از ۰.۷۰ بالاتر است، می‌توان با اطمینان بالا اظهار داشت که پرسشنامه نگرانی بارلو و همکاران از روایی محتوایی مطلوبی برخوردار بوده و ابزاری مناسب برای سنجش دقیق این سازه در پژوهش‌های بالینی و تشخیص اختلالات اضطرابی محسوب می‌شود.

پایایی:

در فرآیند سنجش و ارزیابی ابزارهای روانشناختی در حوزه اختلالات اضطرابی و نگرانی، پایایی به عنوان یکی از مهم‌ترین معیارهای روانسنجی، نمایانگر میزان ثبات، هماهنگی درونی و تکرارپذیری نتایج حاصل از یک پرسشنامه در شرایط مشابه است که می‌تواند اعتماد بالینی و پژوهشی را نسبت به داده‌های گردآوری شده افزایش دهد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). بارلو و همکاران (۲۰۱۹) به منظور بررسی پایایی پرسشنامه نگرانی از روش همسانی درونی و محاسبه ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند که مقدار این ضریب برای کل پرسشنامه برابر با ۰.۸۷ و برای مؤلفه‌های مختلف در دامنه ۰.۷۹ تا ۰.۸۴ گزارش شد. با توجه به اینکه تمامی ضرایب بدست آمده به طور قابل توجهی از معیار ۰.۷۰ فراتر رفته‌اند، می‌توان با اطمینان بالا گفت که پرسشنامه نگرانی بارلو و همکاران از پایایی بسیار مطلوبی برخوردار است و نتایج حاصل از آن برای استفاده در تشخیص سطح نگرانی، طرح‌های درمانی و پژوهش‌های روانشناسی بالینی قابل اعتماد و استناد می‌باشد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه