پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان گرانفسکی 2001

مشخصات پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان نادیا گرانفسکی ۲۰۰۱

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان نادیا گرانفسکی ۲۰۰۱

تعریف مفهومی

تنظیم شناختی هیجان به عنوان یک سازه چندبعدی در حوزه روانشناسی شناختی و هیجانی تعریف می‌شود که به مجموعه فرآیندهای شناختی و راهبردهای ذهنی اشاره دارد که افراد برای مدیریت، کنترل و تعدیل پاسخ‌های هیجانی خود در مواجهه با رویدادهای استرس‌زا و موقعیت‌های ناگوار به کار می‌گیرند. این راهبردها شامل دو دسته کلی راهبردهای سازگارانه و مثبت مانند تمرکز مجدد مثبت، برنامه‌ریزی و ارزیابی مثبت و راهبردهای ناسازگارانه و منفی مانند سرزنش خود، نشخوار فکری، فاجعه‌آمیز کردن و سرزنش دیگران می‌باشد که نقش مهمی در سلامت روان و سازگاری فردی ایفا می‌کنند (گرانفسکی و همکاران، ۲۰۰۱).

تعریف عملیاتی

تنظیم شناختی هیجان نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۳۶ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در هفت مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه تمرکز مجدد مثبت/برنامه‌ریزی (محوریت توجه به جنبه‌های مثبت و طراحی راهکارهای عملی) با ۹ گویه: سوالات ۱۳، ۱۴، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰، ۲۱، ۲۲

• مؤلفه ارزیابی مثبت (محوریت بازنگری مثبت رویدادها و یافتن معانی سازنده) با ۶ گویه: سوالات ۱۵، ۲۳، ۲۴، ۲۵، ۲۶، ۲۷، ۳۳

• مؤلفه سرزنش دیگران (محوریت نسبت دادن علت رویدادهای ناگوار به دیگران) با ۳ گویه: سوالات ۳۴، ۳۵، ۳۶

• مؤلفه سرزنش خود (محوریت نسبت دادن علت رویدادهای ناگوار به خود) با ۳ گویه: سوالات ۱، ۲، ۴، ۲۸

• مؤلفه نشخوار فکری (محوریت تمرکز مکرر بر احساسات و افکار منفی) با ۵ گویه: سوالات ۳، ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲

• مؤلفه فاجعه‌آمیز کردن (محوریت بزرگنمایی و تشدید منفی‌های رویداد) با ۴ گویه: سوالات ۲۹، ۳۰، ۳۱، ۳۲

• مؤلفه پذیرش (محوریت پذیرش واقعیت رویداد و شرایط پیش‌آمده) با ۴ گویه: سوالات ۵، ۶، ۷، ۸

روایی و پایایی پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان نادیا گرانفسکی ۲۰۰۱

روایی:

برای اطمینان از اینکه یک ابزار اندازه‌گیری می‌تواند به شکل دقیق و هدفمند، راهبردهای شناختی تنظیم هیجان را مورد سنجش قرار دهد، لازم است که از روایی مناسبی برخوردار باشد که این ویژگی نشان می‌دهد پرسشنامه از محتوای کافی و مرتبط با سازه مورد مطالعه برخوردار است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). میرزایی و همکاران (۱۳۸۹) در پژوهش خود با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان، برای تأیید روایی از روش روایی محتوا استفاده نموده و شاخص روایی محتوا را برای تمامی گویه‌ها بالاتر از ۰.۸۲ گزارش کردند. با توجه به اینکه مقدار محاسبه شده بزرگتر از ۰.۷ است، می‌توان نتیجه گرفت که روایی محتوایی پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان نادیا گرانفسکی در سطح قابل قبولی قرار داشته و قابلیت کاربرد در پژوهش‌های روانشناسی بالینی و سلامت را دارا می‌باشد.

پایایی:

دقت، ثبات و قابلیت اعتماد نتایج حاصل از یک پرسشنامه را با مفهوم پایایی می‌سنجند که نشان می‌دهد ابزار اندازه‌گیری در شرایط یکسان و با تکرار، تا چه میزان نتایج ثابت و قابل اتکایی را ارائه می‌دهد و از خطاهای اندازه‌گیری مصون است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). حسنی و همکاران (۱۳۹۱) در مطالعه‌ای که با هدف تعیین همسانی درونی این پرسشنامه انجام گرفت، برای محاسبه پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کرده و مقدار آن را برای کل پرسشنامه ۰.۸۹ گزارش نمودند. با توجه به اینکه این ضریب بزرگتر از ۰.۷ می‌باشد، پایایی پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان نادیا گرانفسکی در سطح مطلوبی قرار داشته و محققان می‌توانند با اطمینان نسبی از این ابزار در تحقیقات خود استفاده نمایند.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه