پرسشنامه استاندارد تنظیم هیجان گراس و جان 2003

مشخصات پرسشنامه استاندارد تنظیم هیجان

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد تنظیم هیجان

تعریف مفهومی

تنظیم هیجان به عنوان یک سازه روانشناختی چندبعدی تعریف می‌شود که شامل فرآیندهای درونی و بیرونی درگیر در نظارت، ارزیابی و اصلاح واکنش‌های هیجانی برای دستیابی به اهداف فردی و سازگاری با محیط اجتماعی است. این سازه شامل دو راهبرد اصلی ارزیابی مجدد شناختی (تغییر نحوه تفکر درباره موقعیت برای تعدیل هیجان) و فرونشانی (مهار و پنهان‌سازی ابراز هیجانی) می‌باشد که نقش تعیین‌کننده‌ای در سلامت روان، تعاملات اجتماعی و عملکرد فردی ایفا می‌کنند (گراس و جان، ۲۰۰۳).

تعریف عملیاتی

تنظیم هیجان نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۱۰ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در دو مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه ارزیابی مجدد (محوریت تغییر نحوه تفکر و تفسیر موقعیت‌ها برای تعدیل هیجانات مثبت و منفی) با ۶ گویه: سوالات ۱، ۳، ۵، ۷، ۸، ۱۰

• مؤلفه فرونشانی (محوریت مهار، پنهان‌سازی و عدم بروز هیجانات مثبت و منفی) با ۴ گویه: سوالات ۲، ۴، ۶، ۹

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد تنظیم هیجان

روایی:

در حوزه روان‌شناسی بالینی و سلامت روان، اعتبار یا روایی یک ابزار اندازه‌گیری به این معناست که آن ابزار تا چه اندازه می‌تواند به طور دقیق و عینی، سازه یا مفهوم مورد نظر را اندازه‌گیری کند و از محتوایی جامع، مرتبط و متناسب با هدف پژوهش برخوردار باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). احمدی و همکاران (۱۳۹۶) در مطالعه‌ای که با هدف اعتباریابی پرسشنامه تنظیم هیجان در ایران انجام دادند، با استفاده از روش روایی محتوا و با کسب نظرات اصلاحی و تأییدی متخصصان حوزه روان‌شناسی و علوم تربیتی، نمره روایی محتوایی را ۰.۸۹ محاسبه کردند. از آنجا که این میزان به طور قابل توجهی بالاتر از حد استاندارد ۰.۷ است، می‌توان استدلال کرد که گویه‌های این پرسشنامه از اعتبار و تناسب محتوایی بسیار مطلوبی برای سنجش راهبردهای تنظیم هیجان برخوردار بوده و کاربرد آن در تحقیقات مختلف روان‌شناسی، قابل اتکا و معتبر خواهد بود.

پایایی:

در علوم رفتاری و پژوهش‌های روانشناختی، قابلیت اعتماد یا پایایی یک ابزار اندازه‌گیری، بیانگر میزان ثبات، دقت و همسانی درونی نتایج حاصل از آن در شرایط اجرای یکسان و در زمان‌های متفاوت است و نشان‌دهنده آن است که ابزار مذکور تا چه اندازه عاری از خطاهای تصادفی و عوامل مداخله‌گر می‌باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۹۷) در تحقیق خود با هدف ارزیابی پایایی پرسشنامه تنظیم هیجان، از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و ضریب پایایی کل پرسشنامه را ۰.۸۶ و ضرایب پایایی مؤلفه‌های ارزیابی مجدد و فرونشانی را به ترتیب ۰.۸۴ و ۰.۸۲ به دست آوردند. با توجه به اینکه این مقادیر به طور چشمگیری بالاتر از سطح قابل قبول ۰.۷ هستند، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه از همسانی درونی عالی و پایایی بسیار بالایی در جامعه ایرانی برخوردار است و پژوهشگران می‌توانند با اطمینان خاطر از این ابزار برای سنجش دقیق و معتبر تنظیم هیجان در طرح‌های پژوهشی و پایان‌نامه‌های تحصیلی خود استفاده نمایند.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه