پرسشنامه راهبرد ارزیابی عملکرد

مشخصات پرسشنامه راهبرد ارزیابی عملکرد

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه راهبرد ارزیابی عملکرد

تعریف مفهومی

راهبرد ارزیابی عملکرد به عنوان یک سازه مدیریتی و سازمانی چندبعدی تعریف می‌شود که به مجموعه سیاست‌ها، رویه‌ها و روش‌های نظام‌مند مورد استفاده در سازمان‌ها برای سنجش، تحلیل و قضاوت درباره میزان اثربخشی و کارایی کارکنان در انجام وظایف محوله اطلاق می‌گردد. این سازه نه تنها شامل ابعاد فنی و عینی نظیر اندازه‌گیری نتایج و خروجی‌های کاری می‌شود، بلکه جنبه‌های رفتاری، توسعه‌ای و انگیزشی مانند بازخورد عملکرد، شناسایی نقاط قوت و ضعف و ایجاد بسترهای بهبود مستمر را نیز دربرمی‌گیرد و ریشه در عواملی چون فرهنگ سازمانی، سبک مدیریت، ساختارهای تشویقی و اهداف راهبردی دارد (نویسنده، ۱۳۹۳).

تعریف عملیاتی

راهبرد ارزیابی عملکرد نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۶ گویه (شامل ۱۲ آیتم) این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در دو مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه شایستگی‌محور (شامل رویکردهای مبتنی بر نتیجه‌گرایی، مقایسه با استانداردها، توزیع اجباری، طبقه‌بندی عملکردی و رقابت سازمانی) با ۶ گویه: سوالات الف ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶

• مؤلفه تساوی‌محور (شامل رویکردهای مبتنی بر فرایند، تشویق توسعه عملکرد، مقایسه با استانداردهای مشخص، توزیع آزاد، طبقه‌بندی مبتنی بر استاندارد و جو همکاری) با ۶ گویه: سوالات ب ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶

روایی و پایایی پرسشنامه راهبرد ارزیابی عملکرد

روایی:

در حوزه مدیریت منابع انسانی و مطالعات سازمانی، یکی از معیارهای اساسی برای اطمینان از کیفیت یک ابزار اندازه‌گیری، میزان توانایی آن در سنجش دقیق و همه‌جانبه مفهوم مورد مطالعه است که تحت عنوان اعتبار یا روایی شناخته می‌شود و نشان می‌دهد که آیا یک پرسشنامه به واقع، سازه‌ی مدنظر را با تمام ابعاد و ظرایف آن می‌سنجد یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). در فرآیند ساخت و اعتباریابی این پرسشنامه، به منظور حصول اطمینان از تناسب و غنای محتوایی گویه‌ها، از روش روایی محتوا با بهره‌گیری از نظرات خبرگان و متخصصان حوزه مدیریت و علوم رفتاری استفاده گردید. بر اساس تحلیل‌های انجام شده و با در نظر گرفتن شاخص‌های توافق بین خبرگان، مقدار روایی محتوایی این ابزار برابر با ۰.۸۵ به دست آمد که حاکی از هماهنگی و ارتباط قوی هر یک از گویه‌ها با سازه‌ی راهبرد ارزیابی عملکرد و ابعاد دوگانه آن است. با توجه به اینکه این مقدار به طور قابل ملاحظه‌ای بالاتر از حداقل معیار پذیرش یعنی ۰.۷ قرار دارد، می‌توان با اطمینان بالا اذعان نمود که این پرسشنامه از روایی محتوایی مطلوبی برخوردار بوده و استفاده از آن در پژوهش‌های مرتبط با مدیریت عملکرد و رفتار سازمانی در سازمان‌های ایرانی، از اعتبار علمی لازم برخوردار می‌باشد.

پایایی:

پایایی یا قابلیت اعتماد یک ابزار اندازه‌گیری، به میزان دقت، ثبات و تکرارپذیری نتایج آن در شرایط مختلف و در طول زمان اشاره دارد و نشان می‌دهد که یک پرسشنامه تا چه حد از خطاهای تصادفی و نوسانات مزاحم در امان بوده و می‌توان بر یافته‌های حاصل از آن برای تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و پژوهشی اتکا نمود (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). در فرآیند هنجاریابی این ابزار، به منظور بررسی همسانی درونی و پایایی آن، از روش محاسبه ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد که نتایج نشان داد مقدار این ضریب برای کل پرسشنامه برابر با ۰.۸۳ بوده است. این مقدار بالا حاکی از همبستگی درونی بسیار خوب و انسجام قوی بین گویه‌های پرسشنامه می‌باشد و نشان می‌دهد که تمامی سوالات به خوبی سازه‌ی راهبرد ارزیابی عملکرد را اندازه‌گیری می‌کنند. نظر به اینکه این ضریب به مراتب بیشتر از معیار استاندارد ۰.۷ قرار دارد، می‌توان نتیجه گرفت که این پرسشنامه از پایایی بسیار مطلوب و قابل قبولی برخوردار بوده و نتایج حاصل از آن از اعتمادپذیری و استحکام لازم برای استفاده در پژوهش‌های علمی، ارزیابی‌های سازمانی و طرح‌های بهبود مدیریت عملکرد برخوردار است.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه