پرسشنامه سبک هویت برزونسکی (1992)

مشخصات پرسشنامه سبک هویت

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه سبک هویت

تعریف مفهومی

سبک هویت به عنوان یک سازه روانشناختی چندبعدی تعریف می‌شود که به راهبردهای شناختی-اجتماعی فرد برای پردازش اطلاعات، حل مسائل و تصمیم‌گیری در حوزه‌های مختلف هویتی مانند دین، سیاست، شغل و ارزش‌های شخصی اطلاق می‌گردد و شامل چهار مؤلفه اصلی سبک اطلاعاتی (جستجوی فعال اطلاعات)، سبک هنجاری (پذیرش ارزش‌های مرجع)، سبک سردرگم/اجتنابی (اجتناب از تصمیم‌گیری) و تعهد (پایبندی به انتخاب‌های انجام‌شده) می‌شود که ریشه در تعامل پیچیده عوامل شناختی، انگیزشی و اجتماعی دارد و نشان‌دهنده نحوه مواجهه فرد با مسائل هویتی در دوران نوجوانی و جوانی است (برزونسکی، ۱۹۹۲).

تعریف عملیاتی

سبک هویت نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۴۰ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در چهار مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه اطلاعاتی (محوریت جستجوی فعال، پردازش عمیق اطلاعات و بررسی گزینه‌های مختلف پیش از تصمیم‌گیری) با ۱۱ گویه: سوالات ۱، ۵، ۶، ۱۶، ۱۸، ۲۵، ۲۶، ۳۰، ۳۳، ۳۵، ۳۷

• مؤلفه هنجاری (محوریت پذیرش ارزش‌ها، باورها و انتظارات خانواده و مراجع قدرت بدون بررسی انتقادی) با ۹ گویه: سوالات ۴، ۱۰، ۱۹، ۲۱، ۲۳، ۲۸، ۳۲، ۳۴، ۴۰

• مؤلفه سردرگم یا اجتنابی (محوریت به تعویق انداختن تصمیم‌گیری، اجتناب از مواجهه با مسائل هویتی و واکنش منفعلانه به بحران‌ها) با ۱۰ گویه: سوالات ۳، ۸، ۱۳، ۱۷، ۲۴، ۲۷، ۲۹، ۳۱، ۳۶، ۳۸

• مؤلفه تعهد (محوریت پایبندی به انتخاب‌های انجام‌شده، داشتن اعتقادات قوی و احساس اطمینان نسبت به تصمیمات اتخاذشده) با ۱۰ گویه: سوالات ۱، ۷، ۹، ۱۱، ۱۲، ۱۴، ۱۵، ۲۰، ۲۲، ۳۹

روایی و پایایی پرسشنامه سبک هویت

روایی:

برای اطمینان از اینکه یک ابزار اندازه‌گیری دقیقاً سبک‌های هویت را می‌سنجد، بررسی اعتبار یا روایی آن ضروری است و روایی محتوایی به این معناست که گویه‌های یک پرسشنامه از نظر تناسب، جامعیت و ارتباط با سازه مورد نظر، مورد تایید متخصصان قرار گیرند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). حسینی و همکاران (۱۳۹۵) در تحقیق خود به منظور بررسی روایی پرسشنامه سبک هویت برزونسکی، از روش روایی محتوایی با بهره‌گیری از نظرات دوازده نفر از متخصصان روانشناسی رشد و شخصیت استفاده کردند و شاخص روایی محتوایی (CVI) را برای کلیه گویه‌ها بالاتر از ۰.۷۸ گزارش نمودند. با توجه به اینکه این مقدار از حد استاندارد ۰.۷ فراتر بوده و نشان‌دهنده تایید محتوای سوالات توسط متخصصان است، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه سبک هویت برزونسکی از روایی محتوایی مطلوبی برای سنجش سبک‌های هویت در جامعه ایرانی برخوردار می‌باشد.

پایایی:

پایایی یا قابلیت اعتماد یک آزمون، بیانگر میزان دقت، ثبات و همسانی نتایجی است که در شرایط مشابه از آن به دست می‌آید و نشان می‌دهد که نمرات یک ابزار سنجش تا چه اندازه عاری از خطای تصادفی بوده و در صورت تکرار اندازه‌گیری، نتایج قابل اتکایی ارائه می‌دهد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۹۷) در یک مطالعه روانسنجی بر روی جمعیت دانشجویی ایرانی، به منظور بررسی پایایی پرسشنامه سبک هویت برزونسکی، از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و ضریب آلفای کرونباخ را برای کل پرسشنامه ۰.۸۶، برای مؤلفه اطلاعاتی ۰.۸۳، مؤلفه هنجاری ۰.۸۰، مؤلفه سردرگم/اجتنابی ۰.۷۸ و مؤلفه تعهد ۰.۸۱ به دست آوردند. با توجه به اینکه همگی این مقادیر از حد ۰.۷ بیشتر هستند، نشان‌دهنده همسانی درونی مطلوب و پایایی بالای این ابزار برای سنجش سبک‌های هویت است و پژوهشگران و متخصصان حوزه روانشناسی می‌توانند با اطمینان از نتایج این پرسشنامه در ارزیابی‌های هویتی و مشاوره‌های تحصیلی و شغلی بهره ببرند.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه