پرسشنامه سنجش میزان افسردگی سما (1375)

مشخصات پرسشنامه سنجش میزان افسردگی سما

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه سنجش میزان افسردگی سما

تعریف مفهومی

افسردگی به عنوان یک اختلال خلقی و روانشناختی پیچیده تعریف می‌شود که با مجموعه‌ای از نشانه‌های عاطفی، شناختی، رفتاری و جسمانی همراه است و شامل احساسات پایدار غمگینی، بی‌علاقگی، کاهش انرژی، اختلال در خواب و اشتها، احساس بی‌ارزشی و دشواری در تمرکز می‌باشد که می‌تواند عملکرد فرد در حوزه‌های مختلف زندگی از جمله روابط بین فردی، تحصیلی و شغلی را به طور قابل توجهی مختل سازد (سما، ۱۳۷۵).

تعریف عملیاتی

افسردگی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۳۰ گویه پرسشنامه سنجش میزان افسردگی سما کسب می‌کند. این نمره در ۳۰ سوال زیر قابل محاسبه است. این پرسشنامه به صورت تک‌مولفه‌ای طراحی شده است.

روایی و پایایی پرسشنامه سنجش میزان افسردگی سما

روایی:

در علوم رفتاری و روانشناسی، یکی از مهم‌ترین شاخص‌های کیفیت یک ابزار اندازه‌گیری، توانایی آن در سنجش دقیق سازه مورد نظر است که از آن تحت عنوان روایی یاد می‌شود؛ به عبارت دیگر، روایی نشان می‌دهد که یک پرسشنامه تا چه میزان توانسته است ویژگی مدنظر پژوهشگر را بدون دخالت عوامل مزاحم و خطاهای سیستماتیک، به درستی اندازه‌گیری کند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). محمدی و همکاران (۱۳۹۹) در تحقیقی که با هدف هنجاریابی و بررسی ویژگی‌های روانسنجی این ابزار در جمعیت دانشجویی ایران انجام دادند، به منظور تعیین روایی از روش روایی محتوا بهره گرفتند که بر اساس آن، نمره روایی محتوایی این پرسشنامه برابر با ۰.۸۴ گزارش گردید. با توجه به اینکه این مقدار به طور قابل ملاحظه‌ای بالاتر از معیار قابل قبول (۰.۷) است، می‌توان اطمینان حاصل کرد که محتوای پرسشنامه سنجش میزان افسردگی سما از اعتبار و جامعیت کافی برای سنجش افسردگی در جامعه ایرانی برخوردار است.

پایایی:

پایایی یک پرسشنامه، بیانگر میزان دقت، ثبات و قابلیت اعتماد نتایجی است که از طریق آن به دست می‌آید و نشان می‌دهد که در صورت اجرای مجدد ابزار در شرایط یکسان، تا چه اندازه نتایج مشابهی حاصل خواهد شد؛ به عبارتی، پایایی بالا به محقق این تضمین را می‌دهد که نمرات به دست آمده، بازتابی از تغییرات واقعی در صفت مورد اندازه‌گیری هستند و نه ناشی از عوامل تصادفی یا خطای ابزار (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). حسینی و همکاران (۱۳۹۶) در پژوهش خود با هدف بررسی قابلیت اعتماد این ابزار در میان دانشجویان دانشگاه‌های تهران، از ضریب آلفای کرونباخ جهت برآورد پایایی استفاده کردند که ضریب به دست آمده برای کل پرسشنامه معادل ۰.۸۷ گزارش شد. با عنایت به اینکه این ضریب از حد آستانه ۰.۷ به طور چشمگیری بالاتر است، می‌توان اذعان نمود که همسانی درونی و پایایی این پرسشنامه در سطح بسیار رضایت‌بخشی قرار داشته و نتایج حاصل از آن از اعتمادپذیری بالایی در مطالعات مختلف برخوردار است.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه