پرسشنامه اضطراب و افسردگی بیمارستانی زیگمون و اسنایت (1983)

مشخصات پرسشنامه اضطراب و افسردگی بیمارستانی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه اضطراب و افسردگی بیمارستانی

تعریف مفهومی

اضطراب و افسردگی به عنوان دو اختلال خلقی و روانشناختی شایع و در عین حال متمایز تعریف می‌شوند که اضطراب شامل احساسات ناخوشایند تنش، نگرانی، ترس و برانگیختگی فیزیولوژیکی همراه با انتظار رویدادهای تهدیدکننده است، در حالی که افسردگی با غمگینی پایدار، بی‌علاقگی، کاهش انرژی، اختلال در خواب و اشتها، احساس بی‌ارزشی و دشواری در لذت بردن از فعالیت‌های روزمره مشخص می‌شود و هر دو می‌توانند عملکرد فرد را در حوزه‌های مختلف زندگی به طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهند (زیگمون و اسنایت، ۱۹۸۳).

تعریف عملیاتی

اضطراب و افسردگی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۱۴ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در دو مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه اضطراب (محوریت نشانه‌های تنش، نگرانی، ترس و برانگیختگی روانی-فیزیولوژیکی) با ۷ گویه: سوالات ۱، ۴، ۵، ۸، ۹، ۱۲ و ۱۳

• مؤلفه افسردگی (محوریت نشانه‌های غمگینی، بی‌علاقگی، کاهش انرژی و لذت‌نبری) با ۷ گویه: سوالات ۲، ۳، ۶، ۷، ۱۰، ۱۱ و ۱۴

روایی و پایایی پرسشنامه اضطراب و افسردگی بیمارستانی

روایی:

یکی از معیارهای اساسی در ارزیابی کیفیت ابزارهای سنجش روانشناختی، روایی است که به معنای توانایی پرسشنامه در اندازه‌گیری دقیق همان سازه‌ای است که برای سنجش آن طراحی شده است و نشان می‌دهد که ابزار تا چه اندازه می‌تواند ویژگی مورد نظر را بدون دخالت عوامل نامربوط و خطاهای اندازه‌گیری، به درستی منعکس کند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کاظمی و همکاران (۱۳۹۹) در پژوهشی که با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی نسخه فارسی این پرسشنامه در جمعیت بیماران بستری در بیمارستان‌های تهران انجام دادند، برای تعیین روایی از روش روایی محتوا استفاده کردند که بر اساس آن، نمره روایی محتوایی معادل ۰.۸۵ گزارش شد. با توجه به اینکه این مقدار به طور قابل ملاحظه‌ای بالاتر از معیار قابل قبول (۰.۷) است، می‌توان اطمینان حاصل کرد که پرسشنامه اضطراب و افسردگی بیمارستانی از روایی محتوایی مطلوبی برخوردار بوده و می‌تواند ابزاری معتبر برای تشخیص و غربالگری اضطراب و افسردگی در محیط‌های بالینی و پژوهشی محسوب شود.

پایایی:

پایایی یک ابزار اندازه‌گیری، نشان‌دهنده میزان دقت، ثبات و همسانی درونی نتایجی است که از طریق آن به دست می‌آید و به محقق این تضمین را می‌دهد که در صورت اجرای مجدد پرسشنامه در شرایط یکسان، نتایج مشابهی حاصل خواهد شد؛ به عبارت دیگر، پایایی بالا نشان می‌دهد که تغییرات در نمرات، ناشی از تغییرات واقعی در صفت مورد اندازه‌گیری است و نه خطای تصادفی ابزار یا شرایط اجرا (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). مرادی و همکاران (۱۳۹۷) در پژوهش خود با هدف بررسی قابلیت اعتماد این ابزار در نمونه‌ای از بیماران بستری در بیمارستان‌های شهر اصفهان، از ضریب آلفای کرونباخ جهت برآورد پایایی استفاده کردند که ضریب به دست آمده برای کل پرسشنامه معادل ۰.۸۸ و برای مؤلفه‌های اضطراب و افسردگی به ترتیب ۰.۸۶ و ۰.۸۴ گزارش شد. با عنایت به اینکه این ضرایب از حد آستانه ۰.۷ به طور چشمگیری بالاتر هستند، می‌توان اذعان نمود که همسانی درونی و پایایی این پرسشنامه در سطح بسیار رضایت‌بخشی قرار داشته و نتایج حاصل از آن از اعتمادپذیری بالایی در مطالعات بالینی و پژوهشی برخوردار است.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه