پرسشنامه اضطراب هوش مصنوعی در نگارش دانشگاهی الشیبانی و همکاران (۲۰۲۵)

مشخصات پرسشنامه اضطراب هوش مصنوعی در نگارش دانشگاهی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه اضطراب هوش مصنوعی در نگارش دانشگاهی

تعریف مفهومی

اضطراب هوش مصنوعی در نگارش دانشگاهی به عنوان یک سازه روانشناختی چندبعدی تعریف می‌شود که به مجموعه نگرانی‌ها، ترس‌ها و احساسات منفی پژوهشگران و دانشجویان نسبت به استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در فرآیند پژوهش و نگارش علمی اطلاق می‌گردد و در چهار بُعد دقت خروجی، سرقت علمی، نبود دستورالعمل نهادی و ترس از از دست دادن مهارت پژوهشی قابل مفهوم‌سازی است (الشیبانی و همکاران، ۲۰۲۵).

تعریف عملیاتی

اضطراب هوش مصنوعی در نگارش دانشگاهی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۰ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در چهار مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه دقت خروجی (محوریت نگرانی از صحت، اعتبار و همخوانی نتایج تولیدشده توسط هوش مصنوعی با استانداردهای پژوهش علمی) با ۴ گویه: سوالات ۱ تا ۴

• مؤلفه سرقت علمی (محوریت ترس از تولید محتوای غیراصیل و نقض اصول صداقت علمی و اخلاق پژوهش توسط هوش مصنوعی) با ۴ گویه: سوالات ۵ تا ۸

• مؤلفه نبود دستورالعمل نهادی (محوریت نگرانی از نبود سیاست‌ها و چارچوب‌های روشن دانشگاه‌ها و ناشران برای استفاده از هوش مصنوعی) با ۶ گویه: سوالات ۹ تا ۱۴

• مؤلفه ترس از از دست دادن مهارت پژوهشی (محوریت نگرانی از تضعیف مهارت‌های پژوهشی سنتی، تفکر انتقادی و استقلال پژوهشگر در اثر اتکا به هوش مصنوعی) با ۶ گویه: سوالات ۱۵ تا ۲۰

روایی و پایایی پرسشنامه اضطراب هوش مصنوعی در نگارش دانشگاهی

روایی:

در این پرسشنامه، روایی به این معناست که ابزار اندازه‌گیری تا چه حد توانایی سنجش صفت مورد نظر را داشته و از محتوای مناسبی برخوردار است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). الشیبانی، الرحمی و توافق (۲۰۲۵) در تحقیق خود برای بررسی روایی پرسشنامه اضطراب هوش مصنوعی در نگارش دانشگاهی از روایی محتوا استفاده کردند و حداقل توافق ۸۰٪ از ۱۰ داور متخصص برای ابقای هر گویه به دست آمد (از ۲۳ گویه اولیه، ۳ گویه حذف و ۲۰ گویه نهایی شد). با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰/۷ است، روایی محتوایی پرسشنامه مورد تایید قرار می‌گیرد.

پایایی:

قابلیت اعتماد و ثبات درونی یک ابزار سنجش به این معناست که نتایج حاصل از آن در شرایط مشابه تکرارپذیر باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). الشیبانی، الرحمی و توافق (۲۰۲۵) در تحقیق خود برای بررسی پایایی پرسشنامه اضطراب هوش مصنوعی در نگارش دانشگاهی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و نمره ضریب آلفای کرونباخ کل مقیاس ۰/۹۰۹ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰/۷ است، پایایی پرسشنامه مورد تایید قرار می‌گیرد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه