پرسشنامه استاندارد سبک زندگی کرن و همکاران (1993)

مشخصات پرسشنامه سبک زندگی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه سبک زندگی

تعریف مفهومی

سبک زندگی به عنوان یک سازه چندبعدی در حوزه روانشناسی، جامعه‌شناسی و علوم رفتاری تعریف می‌شود که به مجموعه الگوهای رفتاری، عادات، نگرش‌ها، ارزش‌ها و فعالیت‌های روزمره افراد در حوزه‌های مختلف زندگی اطلاق می‌گردد که تحت تأثیر عوامل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و روانشناختی شکل می‌گیرند و نشان‌دهنده نحوه زندگی، گذران اوقات فراغت، نگرش به ازدواج، مدگرایی، رفتارهای دینی و شیوه تغذیه افراد می‌باشند. این سازه شامل پنج مؤلفه اصلی اوقات فراغت، نگرش به ازدواج، مدگرایی، رفتارهای دینی و شیوه تغذیه است که همگی نقش اساسی در شکل‌گیری هویت، سلامت روان، کیفیت زندگی و تعاملات اجتماعی افراد ایفا می‌کنند (کرن و همکاران، ۱۹۹۳).

تعریف عملیاتی

سبک زندگی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۵۴ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در پنج مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه اوقات فراغت (محوریت فعالیت‌های تفریحی، فرهنگی، ورزشی و اجتماعی در اوقات فراغت) با ۱۵ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸، ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۵

• مؤلفه نگرش به ازدواج (محوریت نگرش‌ها و باورهای فرد درباره ازدواج، استقلال، آزادی، رابطه جنسی و همجنسگرایی) با ۱۱ گویه: سوالات ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰، ۲۱، ۲۲، ۲۳، ۲۴، ۲۵، ۲۶

• مؤلفه مدگرایی (محوریت پیروی از مد در پوشش، آرایش، تناسب اندام، دکوراسیون و خرید کالاهای برند) با ۱۰ گویه: سوالات ۲۷، ۲۸، ۲۹، ۳۰، ۳۱، ۳۲، ۳۳، ۳۴، ۳۵، ۳۶

• مؤلفه رفتارهای دینی (محوریت انجام عبادات، خواندن قرآن، شرکت در مراسم مذهبی، پرداخت خمس و زکات و پایبندی به ارزش‌های اسلامی) با ۱۱ گویه: سوالات ۳۷، ۳۸، ۳۹، ۴۰، ۴۱، ۴۲، ۴۳، ۴۴، ۴۵، ۴۶، ۴۷

• مؤلفه شیوه تغذیه (محوریت توجه به رژیم غذایی، میزان کالری، ظاهر غذا، ترجیح طعم بر تزئینات و مصرف نوشیدنی‌های مجاز) با ۷ گویه: سوالات ۴۸، ۴۹، ۵۰، ۵۱، ۵۲، ۵۳، ۵۴

روایی و پایایی پرسشنامه سبک زندگی

روایی:

اعتبار و دقت این ابزار اندازه‌گیری به این معناست که پرسشنامه سبک زندگی تا چه حد توانسته است سازه نظری مورد نظر یعنی ابعاد پنج‌گانه اوقات فراغت، نگرش به ازدواج، مدگرایی، رفتارهای دینی و شیوه تغذیه را با جامعیت و دقت کافی مورد سنجش قرار دهد و محتوای آن از هماهنگی لازم با مبانی نظری حوزه سبک زندگی و روانشناسی سلامت برخوردار باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۸۹) در پژوهشی که با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامه سبک زندگی کرن در میان جمعیت ایرانی انجام دادند، از روش روایی محتوا برای تعیین اعتبار این ابزار استفاده کردند و نمره روایی ۰.۸۴ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار به طور قابل ملاحظه‌ای از حد نصاب ۰.۷ بالاتر است، می‌توان ابراز داشت که روایی محتوایی پرسشنامه سبک زندگی برای استفاده در پژوهش‌های روانشناسی، جامعه‌شناسی و علوم سلامت در بستر فرهنگ ایرانی از اعتبار مطلوب و قابل قبولی برخوردار بوده و قابلیت اندازه‌گیری دقیق متغیر مورد نظر را دارا می‌باشد.

پایایی:

پایداری و همگونی درونی این پرسشنامه به معنای آن است که نتایج حاصل از اجرای آن در شرایط مشابه و در زمان‌های مختلف، از دقت و ثبات کافی برخوردار بوده و گویه‌های آن به صورت منسجم و هماهنگ، سازه سبک زندگی را اندازه‌گیری می‌کنند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). رضایی و همکاران (۱۳۹۱) در یک مطالعه معتبر که به منظور بررسی قابلیت اعتماد نسخه فارسی پرسشنامه سبک زندگی کرن در میان جمعیت عمومی صورت گرفت، با بهره‌گیری از روش آماری آلفای کرونباخ، ضریب پایایی کل پرسشنامه را ۰.۸۶ محاسبه کردند. این ضریب نه تنها از معیار استاندارد ۰.۷ بسیار بالاتر است، بلکه بیانگر همسانی درونی عالی و قابلیت اعتماد بسیار خوب این ابزار برای ارزیابی سبک زندگی در جوامع مختلف می‌باشد. بنابراین می‌توان با اطمینان خاطر از پایایی مطلوب این پرسشنامه در طرح‌های پژوهشی و مطالعات علوم رفتاری و سلامت بهره برد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه