پرسشنامه استاندارد سواد مالی معنین الدین 1390

مشخصات پرسشنامه استاندارد سواد مالی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد سواد مالی

تعریف مفهومی

سواد مالی به عنوان یک سازه چندبعدی در حوزه علوم اقتصادی و رفتاری تعریف می‌شود که به مجموعه دانش، نگرش و مهارت‌های افراد در مدیریت منابع مالی، درک مفاهیم اقتصادی مانند تورم، نرخ بهره، سرمایه‌گذاری، بودجه‌بندی، پس‌انداز و ریسک، و توانایی اتخاذ تصمیمات مالی آگاهانه و مؤثر در زندگی فردی و اجتماعی اطلاق می‌گردد (معنین‌الدین، ۱۳۹۰).

تعریف عملیاتی

سواد مالی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۵ گویه چهارگزینه‌ای این پرسشنامه کسب می‌کند. این پرسشنامه تک عاملی بوده و تمامی سوالات به صورت چهارگزینه‌ای با یک پاسخ صحیح طراحی شده‌اند که شامل مفاهیم زیر است:

• مفاهیم تورم و قدرت خرید (محوریت درک اثرات تورم بر ارزش پول و قدرت خرید) در سوالات ۱، ۵، ۶، ۱۰، ۲۰

• مفاهیم مالیاتی (محوریت آگاهی از انواع مالیات‌ها و نحوه محاسبه آنها) در سوالات ۲، ۴، ۷

• مفاهیم سرمایه‌گذاری و پس‌انداز (محوریت آگاهی از روش‌های مختلف سرمایه‌گذاری و مدیریت ریسک) در سوالات ۳، ۸، ۹، ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۶، ۱۹

• مفاهیم بانکی و ابزارهای مالی (محوریت آشنایی با حساب‌های بانکی، کارت‌های اعتباری، چک و دستگاه‌های خودپرداز) در سوالات ۱۴، ۱۵، ۱۷، ۱۸

• مفاهیم بیمه (محوریت آگاهی از انواع بیمه‌ها، اهمیت و کاربردهای آن) در سوالات ۲۱، ۲۲، ۲۳، ۲۴، ۲۵

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد سواد مالی

روایی:

منظور از روایی در این ابزار سنجش، میزان توانایی آن در اندازه‌گیری دقیق دانش، نگرش و مهارت‌های مالی افراد در حوزه‌های مختلف اقتصادی مانند تورم، سرمایه‌گذاری، مالیات، بیمه و ابزارهای بانکی است که نشان می‌دهد گویه‌ها تا چه حد محتوای مورد نظر را پوشش می‌دهند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). رهاوی عزی‌آبادی (۱۳۹۳) در پژوهش خود برای بررسی روایی این پرسشنامه از روش روایی محتوا با بهره‌گیری از دیدگاه‌های متخصصان اقتصاد و مدیریت مالی استفاده کرد و نمره روایی ۰.۸۰ را گزارش نمود. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، روایی محتوایی پرسشنامه سواد مالی مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد که گویه‌های آن به خوبی قادر به سنجش ابعاد مختلف این سازه هستند.

پایایی:

پایایی یک ابزار اندازه‌گیری به درجه ثبات، دقت و تکرارپذیری نتایج آن در شرایط مختلف اشاره دارد و نشان می‌دهد که ابزار تا چه حد می‌تواند نتایج قابل اعتمادی تولید کند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). رهاوی عزی‌آبادی (۱۳۹۳) در تحقیق خود برای سنجش پایایی این پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کرد و با تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده، ضریب آلفای کرونباخ ۰.۷۹ را به دست آورد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه سواد مالی مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان‌دهنده همسانی درونی قابل قبول این ابزار است که آن را برای استفاده در پژوهش‌های اقتصاد رفتاری، مدیریت مالی و علوم تربیتی قابل اعتماد می‌سازد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه