پرسشنامه استاندارد مقیاس رفتار خرج کردن ادواردز (1998)

مشخصات پرسشنامه رفتار خرج کردن

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه رفتار خرج کردن

تعریف مفهومی

رفتار خرج کردن به عنوان یک سازه روانشناختی و اقتصادی چندبعدی تعریف می‌شود که به مجموعه الگوها، عادات و تصمیم‌گیری‌های مالی افراد در زمینه خرید کالاها و خدمات اطلاق می‌گردد که می‌تواند تحت تأثیر عوامل روانشناختی نظیر تکانشگری، احساسات، نیازهای هیجانی، وضعیت اقتصادی و عوامل اجتماعی قرار گیرد. این سازه شامل ابعاد مختلفی از جمله خرید تکانشی، خرید بدون برنامه، خرید تفریحی، تحریک‌پذیری برای خرید و پیامدهای مالی مانند ایجاد بدهی و بی‌نظمی مالی می‌باشد که همگی می‌توانند بر سلامت مالی، رفاه روانشناختی و کیفیت زندگی افراد تأثیرات قابل توجهی داشته باشند (ادواردز، ۱۹۹۸).

تعریف عملیاتی

رفتار خرج کردن نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۱۱ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این پرسشنامه فاقد زیرمقیاس یا مؤلفه مجزا بوده و تمامی گویه‌ها به صورت یکپارچه و با یک نمره کلی، سطح رفتار خرج کردن را اندازه‌گیری می‌کنند. گویه‌های این پرسشنامه به ترتیب شماره‌گذاری شده و نمره کل از مجموع امتیاز تمام گویه‌ها محاسبه می‌شود.

روایی و پایایی پرسشنامه رفتار خرج کردن

روایی:

قابلیت اعتماد و دقت این ابزار اندازه‌گیری به این معناست که پرسشنامه رفتار خرج کردن تا چه حد توانسته است سازه نظری مورد نظر یعنی الگوهای خرید تکانشی، بدون برنامه، تفریحی و پیامدهای مالی آن را با جامعیت و دقت کافی مورد سنجش قرار دهد و محتوای آن از هماهنگی لازم با مبانی نظری حوزه روانشناسی مصرف‌کننده و رفتار مالی برخوردار باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). احمدی و همکاران (۱۳۹۴) در پژوهشی که با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامه رفتار خرج کردن ادواردز در میان جمعیت ایرانی انجام دادند، از روش روایی محتوا برای تعیین اعتبار این ابزار استفاده کردند و نمره روایی ۰.۸۰ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار به طور قابل ملاحظه‌ای از حد نصاب ۰.۷ بالاتر است، می‌توان ابراز داشت که روایی محتوایی پرسشنامه رفتار خرج کردن برای استفاده در پژوهش‌های روانشناسی، اقتصاد رفتاری و مطالعات مصرف‌کننده در بستر فرهنگ ایرانی از اعتبار مطلوب و قابل قبولی برخوردار بوده و قابلیت اندازه‌گیری دقیق متغیر مورد نظر را دارا می‌باشد.

پایایی:

پایداری و همگونی درونی این پرسشنامه به معنای آن است که نتایج حاصل از اجرای آن در شرایط مشابه و در زمان‌های مختلف، از دقت و ثبات کافی برخوردار بوده و گویه‌های آن به صورت منسجم و هماهنگ، سازه رفتار خرج کردن را اندازه‌گیری می‌کنند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). محمدی و همکاران (۱۳۹۶) در یک مطالعه معتبر که به منظور بررسی قابلیت اعتماد نسخه فارسی پرسشنامه رفتار خرج کردن ادواردز در میان جمعیت عمومی صورت گرفت، با بهره‌گیری از روش آماری آلفای کرونباخ، ضریب پایایی کل پرسشنامه را ۰.۸۳ محاسبه کردند. این ضریب نه تنها از معیار استاندارد ۰.۷ بسیار بالاتر است، بلکه بیانگر همسانی درونی عالی و قابلیت اعتماد بسیار خوب این ابزار برای ارزیابی رفتار خرج کردن در جوامع مختلف می‌باشد. بنابراین می‌توان با اطمینان خاطر از پایایی مطلوب این پرسشنامه در طرح‌های پژوهشی و مطالعات روانشناسی و اقتصاد رفتاری بهره برد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه