پرسشنامه استاندارد شادکامی آکسفورد OHI

مشخصات پرسشنامه استاندارد شادکامی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد شادکامی

تعریف مفهومی

شادکامی به عنوان یک سازه روانشناختی چندبعدی تعریف می‌شود که به احساسات مثبت پایدار، رضایت از زندگی، تجربه عواطف خوشایند و ارزیابی شناختی مطلوب از کیفیت کلی زندگی اطلاق می‌گردد و شامل ابعاد مختلفی مانند خلق مثبت، رضایت‌مندی، معنا‌داری، خودکارآمدی، روابط اجتماعی مطلوب و سلامت جسمانی است (آرگیل، مارتین و کراسلند، ۱۹۸۹).

تعریف عملیاتی

شادکامی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۹ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این پرسشنامه تک عاملی بوده و تمامی سوالات به صورت چهارگزینه‌ای با طیف اصلاً، کم، متوسط و زیاد طراحی شده‌اند که شامل مفاهیم زیر است:

• احساسات مثبت و خلق خوش (محوریت تجربه عواطف خوشایند، شادی و لذت) در سوالات ۱، ۶، ۱۹، ۲۷

• رضایت از زندگی و احساس خوشبختی (محوریت ارزیابی کلی از کیفیت زندگی و رضایت از وضع موجود) در سوالات ۳، ۸، ۲۴

• خوش‌بینی و امید به آینده (محوریت نگرش مثبت به آینده و احساس امیدواری) در سوالات ۲، ۱۳، ۲۰

• احساس خودکارآمدی و کنترل (محوریت توانایی کنترل زندگی، تصمیم‌گیری و احساس توانمندی) در سوالات ۴، ۱۰، ۱۱، ۱۶

• روابط اجتماعی و تعاملات مثبت (محوریت علاقه به دیگران، روابط گرم و تأثیرگذاری اجتماعی) در سوالات ۹، ۱۷، ۲۲، ۲۳، ۲۸

• احساس سلامت و انرژی (محوریت سلامت جسمانی، انرژی و سرزندگی) در سوالات ۱۲، ۱۴، ۱۵، ۱۸

• معنا‌داری و هدفمندی در زندگی (محوریت احساس هدف و معنا در زندگی) در سوالات ۲۱، ۲۵

• تأثیرگذاری و جذابیت (محوریت احساس تأثیرگذاری بر رویدادها و جذابیت فردی) در سوالات ۵، ۷، ۲۶، ۲۹

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد شادکامی

روایی:

اعتبار یا روایی این ابزار سنجش به میزان توانایی آن در اندازه‌گیری دقیق احساس شادکامی و ابعاد مختلف آن از جمله خلق مثبت، رضایت از زندگی، خودکارآمدی و روابط اجتماعی اشاره دارد که نشان می‌دهد گویه‌ها تا چه حد محتوای مورد نظر را پوشش می‌دهند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). برای بررسی روایی این پرسشنامه از روش روایی محتوا با استفاده از نظرات متخصصان روانشناسی بهره گرفته شده و نمره روایی ۰.۸۲ به دست آمده است. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، روایی محتوایی پرسشنامه شادکامی آکسفورد مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد که گویه‌های آن به خوبی قادر به سنجش ابعاد مختلف این سازه هستند.

پایایی:

پایایی یک ابزار اندازه‌گیری به درجه ثبات، همسانی درونی و تکرارپذیری نتایج آن در شرایط مختلف اشاره دارد و نشان می‌دهد که ابزار تا چه حد می‌تواند نتایج قابل اعتمادی تولید کند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). برای سنجش پایایی این پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده و با تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده، ضریب آلفای کرونباخ ۰.۸۷ به دست آمده است. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه شادکامی آکسفورد مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان‌دهنده همسانی درونی عالی این ابزار است که آن را برای استفاده در پژوهش‌های روانشناسی، علوم رفتاری و مشاوره کاملاً قابل اعتماد می‌سازد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه