پرسشنامه استاندارد فشار مراقبتی نواک و گست ۱۹۸۹

مشخصات پرسشنامه استاندارد فشار مراقبتی نواک و گست

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد فشار مراقبتی نواک و گست

تعریف مفهومی

فشار مراقبتی به عنوان یک سازه روانشناختی و اجتماعی چندبعدی تعریف می‌شود که به مجموعه تنش‌ها، استرس‌ها و فشارهای عینی و ذهنی اطلاق می‌گردد که فرد مراقب در فرآیند مراقبت از بیمار یا فرد وابسته، تجربه می‌کند و ریشه در عوامل مختلفی مانند محدودیت‌های زمانی، نیازهای جسمانی بیمار، انزوای اجتماعی، چالش‌های عاطفی و احساس درماندگی دارد. این فشارها می‌توانند بر سلامت جسمی و روانی مراقب، کیفیت زندگی، روابط بین‌فردی و عملکرد اجتماعی او تأثیرات منفی قابل توجهی بگذارند (نواک و گست، ۱۹۸۹).

تعریف عملیاتی

فشار مراقبتی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۴ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در پنج مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه فشار مراقبتی وابسته به زمان (محوریت محدودیت‌های زمانی، وابستگی بیمار و نیاز به توجه مداوم) با ۵ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵

• مؤلفه فشار مراقبتی تکاملی (محوریت احساس عقب‌ماندگی، درماندگی عاطفی و نارضایتی از وضعیت فعلی) با ۵ گویه: سوالات ۶، ۷، ۸، ۹، ۱۰

• مؤلفه فشار مراقبتی جسمی (محوریت خستگی جسمانی، اختلالات خواب و مشکلات سلامتی ناشی از مراقبت) با ۴ گویه: سوالات ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴

• مؤلفه فشار مراقبتی اجتماعی (محوریت خجالت، احساس رنجش، انزوای اجتماعی و مشکلات در روابط با دیگران) با ۵ گویه: سوالات ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹

• مؤلفه فشار مراقبتی عاطفی (محوریت مشکلات در روابط خانوادگی، عدم قدردانی، تعارض با همسر و رنجش از دیگران) با ۵ گویه: سوالات ۲۰، ۲۱، ۲۲، ۲۳، ۲۴

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد فشار مراقبتی نواک و گست

روایی:

برای حصول اطمینان از اینکه پرسشنامه فشار مراقبتی نواک و گست، این سازه پیچیده و چندبعدی را با دقت و جامعیت کافی اندازه‌گیری می‌کند، باید مفهوم اعتبار یا روایی ابزار مورد بررسی قرار گیرد. روایی در این پرسشنامه به این معناست که ابزار اندازه‌گیری تا چه حد توانسته است ابعاد پنج‌گانه فشار مراقبتی یعنی وابسته به زمان، تکاملی، جسمی، اجتماعی و عاطفی را به طور کامل، دقیق و متناسب با جامعه هدف پوشش دهد و از محتوایی غنی و مرتبط با تجربیات واقعی مراقبان در جامعه ایرانی برخوردار باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). حسینی و همکاران (۱۳۹۶) در پژوهش خود برای بررسی روایی این پرسشنامه از روش روایی محتوا بهره گرفتند و نمره روایی ۰.۸۸ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بالاتر از ۰.۷ است، می‌توان اذعان داشت که روایی محتوایی پرسشنامه فشار مراقبتی برای استفاده در جامعه ایرانی از اعتبار بسیار مطلوبی برخوردار بوده و پژوهشگران حوزه روانشناسی، پرستاری، مددکاری اجتماعی و علوم پزشکی می‌توانند با اطمینان از آن در تحقیقات خود استفاده نمایند.

پایایی:

پایایی یا قابلیت اعتماد یک ابزار روانسنجی مانند پرسشنامه فشار مراقبتی، نشان‌دهنده میزان دقت، ثبات و تکرارپذیری نتایج آن در شرایط مشابه و در دفعات مختلف اندازه‌گیری است. به عبارت دیگر، پایایی به این پرسش پاسخ می‌دهد که آیا ابزار مورد نظر می‌تواند همواره نتایجی قابل اتکا و یکسان در زمینه سنجش فشار مراقبتی افراد ارائه دهد یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). محمدی و همکاران (۱۳۹۸) در مطالعه خود برای بررسی پایایی پرسشنامه فشار مراقبتی نواک و گست از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و ضریب پایایی ۰.۸۷ به دست آمد. از آنجا که این مقدار از حد استاندارد ۰.۷ بالاتر است، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه فشار مراقبتی از همسانی درونی بسیار خوبی برخوردار بوده و نتایج حاصل از آن در جامعه ایرانی از قابلیت اعتماد لازم برای کاربردهای پژوهشی، تشخیصی و مداخلات بالینی برخوردار می‌باشد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه