پرسشنامه مراقبان بیماران اسکیزوفرنی گاتر 2015

مشخصات پرسشنامه مراقبان بیماران اسکیزوفرنی گاتر و همکاران ۲۰۱۵ (SCQ)

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه مراقبان بیماران اسکیزوفرنی گاتر و همکاران ۲۰۱۵ (SCQ)

تعریف مفهومی

بار مراقبتی در بیماران اسکیزوفرنی به عنوان یک سازه چندبعدی در حوزه روانشناسی سلامت و روانپزشکی تعریف می‌شود که به مجموعه فشارها، تنش‌ها، چالش‌ها و پیامدهای منفی جسمی، روانی، اجتماعی، مالی و عاطفی اشاره دارد که مراقبان خانوادگی در فرآیند مراقبت طولانی‌مدت از بیمار مبتلا به اسکیزوفرنی تجربه می‌کنند. این مفهوم شامل شش بعد اصلی توانمندی مراقب، روابط بین فردی، استقلال، شأن اجتماعی، نگرانی مراقب و خستگی مراقب می‌باشد که همگی بر سلامت و کیفیت زندگی مراقبان تأثیر می‌گذارند (گاتر و همکاران، ۲۰۱۵).

تعریف عملیاتی

بار مراقبتی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۳۲ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در شش مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه توانمندی مراقب (محوریت احساس توانایی، کنترل و مدیریت در نقش مراقبتی) با ۱۵ گویه: سوالات ۳، ۱۰، ۱۴، ۱۵، ۱۷، ۲۲، ۲۳، ۲۴، ۲۵، ۲۶، ۲۷، ۲۹، ۳۰، ۳۱، ۳۲

• مؤلفه روابط بین فردی (محوریت تأثیر مراقبت بر روابط با خانواده و دوستان) با ۵ گویه: سوالات ۶، ۷، ۱۱، ۱۲، ۱۳

• مؤلفه استقلال (محوریت احساس از دست دادن استقلال و وقت شخصی) با ۳ گویه: سوالات ۱، ۲، ۱۹

• مؤلفه شأن اجتماعی (محوریت احساس شرم، سرخوردگی و خجالت از رفتار بیمار) با ۳ گویه: سوالات ۴، ۵، ۹

• مؤلفه نگرانی مراقب (محوریت نگرانی درباره آینده، بدتر شدن بیماری و توانایی مراقبت) با ۴ گویه: سوالات ۸، ۲۰، ۲۱، ۲۸

• مؤلفه خستگی مراقب (محوریت احساس خستگی، فرسودگی و تمایل به رها کردن مراقبت) با ۲ گویه: سوالات ۱۶، ۱۸

روایی و پایایی پرسشنامه مراقبان بیماران اسکیزوفرنی گاتر و همکاران ۲۰۱۵ (SCQ)

روایی:

برای اطمینان از اینکه یک ابزار اندازه‌گیری می‌تواند به شکل دقیق و هدفمند، ابعاد مختلف بار مراقبتی در بیماران اسکیزوفرنی را مورد سنجش قرار دهد، لازم است که از روایی مناسبی برخوردار باشد که این ویژگی نشان می‌دهد پرسشنامه از محتوای کافی و مرتبط با سازه مورد مطالعه برخوردار است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). نصیری و همکاران (۱۳۹۸) در پژوهش خود با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامه مراقبان بیماران اسکیزوفرنی، برای تأیید روایی از روش روایی محتوا استفاده نموده و شاخص روایی محتوا را برای تمامی گویه‌ها بالاتر از ۰.۸۳ گزارش کردند. با توجه به اینکه مقدار محاسبه شده بزرگتر از ۰.۷ است، می‌توان نتیجه گرفت که روایی محتوایی پرسشنامه مراقبان بیماران اسکیزوفرنی گاتر و همکاران در سطح قابل قبولی قرار داشته و قابلیت کاربرد در پژوهش‌های روانپزشکی و روانشناسی سلامت را دارا می‌باشد.

پایایی:

دقت، ثبات و قابلیت اعتماد نتایج حاصل از یک پرسشنامه را با مفهوم پایایی می‌سنجند که نشان می‌دهد ابزار اندازه‌گیری در شرایط یکسان و با تکرار، تا چه میزان نتایج ثابت و قابل اتکایی را ارائه می‌دهد و از خطاهای اندازه‌گیری مصون است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). حسینی و همکاران (۱۳۹۶) در مطالعه‌ای که با هدف تعیین همسانی درونی این پرسشنامه انجام گرفت، برای محاسبه پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کرده و مقدار آن را برای کل پرسشنامه ۰.۹۰ گزارش نمودند. با توجه به اینکه این ضریب بزرگتر از ۰.۷ می‌باشد، پایایی پرسشنامه مراقبان بیماران اسکیزوفرنی گاتر و همکاران در سطح بسیار مطلوبی قرار داشته و محققان می‌توانند با اطمینان بالایی از این ابزار در تحقیقات خود استفاده نمایند.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه