پرسشنامه استاندارد قدرت مدیران

مشخصات پرسشنامه قدرت مدیران

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه قدرت مدیران

تعریف مفهومی

قدرت مدیران به عنوان یک سازه مدیریتی و رفتاری چندبعدی تعریف می‌شود که به توانایی یک مدیر در اعمال نفوذ، تغییر رفتار، نگرش و عملکرد کارکنان از طریق منابع مختلفی همچون دانش تخصصی، ویژگی‌های شخصی، پاداش‌های مادی و معنوی، تنبیه‌ها و ضمانت‌های قانونی و سازمانی اطلاق می‌گردد که می‌تواند بر اثربخشی، بهره‌وری و رضایت شغلی کارکنان تأثیرگذار باشد (فرنچ و ریون، ۱۹۵۹).

تعریف عملیاتی

قدرت مدیران نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۳۵ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در پنج مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه قدرت مبتنی بر تخصص (محوریت دانش، مهارت و تجربه تخصصی مدیر در انجام امور) با ۷ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷

• مؤلفه قدرت مبتنی بر ارجاع (محوریت ویژگی‌های شخصی، جذابیت، رفتار عادلانه و تمایل به ایجاد رابطه با مدیر) با ۷ گویه: سوالات ۸، ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴

• مؤلفه قدرت مبتنی بر پاداش (محوریت توانایی مدیر در اعطای پاداش‌های مادی و معنوی و ارتقاء شغلی) با ۷ گویه: سوالات ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰، ۲۱

• مؤلفه قدرت مبتنی بر اجبار (محوریت توانایی مدیر در اعمال تنبیه، توبیخ، اخراج و اقدامات انضباطی) با ۷ گویه: سوالات ۲۲، ۲۳، ۲۴، ۲۵، ۲۶، ۲۷، ۲۸

• مؤلفه قدرت مبتنی بر قانون (محوریت اختیارات قانونی، جایگاه سازمانی و حق مدیر برای هدایت و کنترل کارکنان) با ۷ گویه: سوالات ۲۹، ۳۰، ۳۱، ۳۲، ۳۳، ۳۴، ۳۵

روایی و پایایی پرسشنامه قدرت مدیران

روایی:

برای ارزیابی اعتبار یک ابزار اندازه‌گیری در حوزه رفتار سازمانی، مفهوم روایی به این معناست که پرسشنامه مورد نظر تا چه اندازه می‌تواند سازه مورد سنجش را به طور دقیق و بدون خطا اندازه‌گیری کند و محتوای آن با دیدگاه متخصصان و هدف پژوهش همخوانی کامل داشته باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). علی‌پور و همکاران (۱۳۹۷) در مطالعه‌ای که با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامه قدرت مدیران در سازمان‌های صنعتی ایران انجام دادند، برای تعیین روایی از روش روایی محتوا استفاده کردند و نمره روایی ۰.۸۸ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار به طور قابل توجهی بیشتر از ۰.۷ است، می‌توان نتیجه گرفت که روایی محتوایی این پرسشنامه در سطح بسیار مطلوبی قرار دارد و ابزاری مناسب برای سنجش ادراک کارکنان از منابع قدرت مدیران در سازمان‌های ایرانی محسوب می‌شود.

پایایی:

پایایی یک ابزار سنجش به عنوان یکی از شاخص‌های حیاتی کیفیت ابزارهای پژوهشی، نشان‌دهنده میزان دقت، ثبات و هماهنگی درونی گویه‌های آن است که به محقق اطمینان می‌دهد نتایج به دست آمده در شرایط یکسان، قابل اتکا و تکرارپذیر هستند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). رضایی و همکاران (۱۳۹۹) در تحقیقی که با هدف تعیین پایایی این پرسشنامه در میان کارکنان بخش‌های دولتی کشور انجام شد، با استفاده از روش ضریب آلفای کرونباخ، ضریب پایایی را ۰.۹۳ محاسبه کردند که نشان‌دهنده همسانی درونی بسیار بالا و یکپارچگی عالی گویه‌ها با یکدیگر است. از آنجا که این مقدار بزرگتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه قدرت مدیران کاملاً مورد تایید قرار می‌گیرد و می‌توان با اطمینان کامل از نتایج آن در پژوهش‌های مدیریتی و روانشناسی صنعتی و سازمانی استفاده کرد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه