پرسشنامه استاندارد بلوغ عاطفی یاشویر سینک و بهارگاوا (EMS)

مشخصات پرسشنامه استاندارد بلوغ عاطفی یاشویر سینک و بهارگاوا

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد بلوغ عاطفی یاشویر سینک و بهارگاوا

تعریف مفهومی

بلوغ عاطفی به عنوان یک سازه روانشناختی چندبعدی تعریف می‌شود که به توانایی فرد در مدیریت و تنظیم هیجانات خود، ایجاد روابط بین‌فردی سالم، برخورداری از استقلال عاطفی، پذیرش واقعیت‌ها و مسئولیت‌پذیری در برابر رفتارهای خویش اشاره دارد و شامل ابعادی نظیر ثبات عاطفی، رشد شخصیت، سازگاری اجتماعی و خوداتکایی است که در مواجهه با چالش‌ها و فشارهای زندگی، از خود انعطاف‌پذیری و تعادل روانشناختی نشان می‌دهد (یاشویر سینک و بهارگاوا، ۱۹۹۶).

تعریف عملیاتی

بلوغ عاطفی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۴۸ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در پنج مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه عدم ثبات عاطفی (محوریت ناراحتی روانی، ترس از آینده، کم‌حوصله‌گی و حسادت) با ۱۰ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸، ۹، ۱۰

• مؤلفه بازگشت عاطفی (محوریت احساس حقارت، پرخاشگری، خودمحوری و نارضایتی از خود) با ۱۰ گویه: سوالات ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰

• مؤلفه فروپاشی شخصیت (محوریت احساس فشار در روابط، تنفر از دیگران، دروغ‌گویی و تنهایی‌طلبی) با ۱۰ گویه: سوالات ۲۱، ۲۲، ۲۳، ۲۴، ۲۵، ۲۶، ۲۷، ۲۸، ۲۹، ۳۰

• مؤلفه ناسازگاری اجتماعی (محوریت وانمود به دانستن، عدم پذیرش اشتباه، بدبینی و ضعف اراده) با ۱۰ گویه: سوالات ۳۱، ۳۲، ۳۳، ۳۴، ۳۵، ۳۶، ۳۷، ۳۸، ۳۹، ۴۰

• مؤلفه فقدان استقلال (محوریت وابستگی به دیگران، غیرمسئولیتی و عدم پذیرش نظرات مخالف) با ۸ گویه: سوالات ۴۱، ۴۲، ۴۳، ۴۴، ۴۵، ۴۶، ۴۷، ۴۸

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد بلوغ عاطفی یاشویر سینک و بهارگاوا

روایی:

در این پرسشنامه، روایی به عنوان توانایی ابزار در اندازه‌گیری دقیق و جامع ابعاد پنج‌گانه بلوغ عاطفی شامل عدم ثبات عاطفی، بازگشت عاطفی، فروپاشی شخصیت، ناسازگاری اجتماعی و فقدان استقلال تعریف می‌شود که نشان می‌دهد آیا گویه‌های طراحی شده، تمامی جنبه‌های این سازه روانشناختی پیچیده را به درستی پوشش می‌دهند یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). در پژوهش‌های انجام شده در ایران، محمدی و همکاران (۱۳۹۶) به منظور بررسی روایی این پرسشنامه از روش روایی محتوا استفاده کردند. در این فرآیند، متخصصان حوزه روانشناسی بالینی و شخصیت، تناسب، شفافیت و جامعیت هر یک از گویه‌ها را مورد ارزیابی قرار دادند و شاخص روایی محتوایی (CVI) برای تمامی سوالات محاسبه گردید. نتایج این بررسی نشان داد که نمره روایی محتوایی پرسشنامه برابر با ۰.۸۹ به دست آمده است. با توجه به اینکه این مقدار به طور قابل توجهی بالاتر از حد استاندارد ۰.۷ می‌باشد، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه بلوغ عاطفی از اعتبار محتوایی کافی برای سنجش این مفهوم در جمعیت‌های ایرانی برخوردار بوده و گویه‌های آن به خوبی ابعاد مختلف این سازه را پوشش می‌دهند.

پایایی:

پایایی یک مقیاس به معنای میزان ثبات، دقت و هماهنگی درونی نتایجی است که از طریق آن در شرایط مشابه به دست می‌آید و مشخص می‌کند که آیا ابزار اندازه‌گیری می‌تواند نتایج قابل اعتماد و تکرارپذیری را ارائه دهد یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۹۸) در تحقیقی که با هدف بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی این ابزار بر روی نمونه‌ای از دانشجویان و بزرگسالان در ایران انجام دادند، برای سنجش پایایی از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند. ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شده برای کل پرسشنامه و همچنین برای هر یک از خرده‌مقیاس‌های آن بالاتر از ۰.۷۵ گزارش شد و به طور کلی، ضریب پایایی کل پرسشنامه برابر با ۰.۸۶ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار به طور چشمگیری از سطح معیار قابل قبول (۰.۷) فراتر است، می‌توان اذعان داشت که پرسشنامه بلوغ عاطفی یاشویر سینک و بهارگاوا از قابلیت اعتماد و همسانی درونی بالایی برخوردار بوده و برای استفاده در پژوهش‌های علمی و کاربردی در حوزه روانشناسی، مشاوره و علوم تربیتی، ابزاری مناسب و معتبر به شمار می‌رود.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه