پرسشنامه استاندارد نشخوار خشم

مشخصات پرسشنامه نشخوار خشم

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه نشخوار خشم

تعریف مفهومی

نشخوار خشم به عنوان یک سازه روانشناختی و شناختی چندبعدی تعریف می‌شود که به فرآیند تفکر مکرر، مزمن و غیرارادی درباره تجارب خشم‌آور گذشته، علل و پیامدهای آن، و خیال‌پردازی‌های تلافی‌جویانه اطلاق می‌گردد و شامل ابعاد مختلفی از جمله بازاندیشی در خاطرات خشمگینانه، برنامه‌ریزی برای انتقام، تحلیل دلایل رفتارهای آزاردهنده، و مرور مجدد موقعیت‌های تنش‌زا است که ریشه در سبک‌های مقابله‌ای ناسازگار، حساسیت به بی‌عدالتی و ناتوانی در بخشش دارد و می‌تواند به تشدید خشم، افسردگی و کاهش سلامت روان منجر شود (برگرفته از مبانی نشخوار خشم، ۱۳۸۵).

تعریف عملیاتی

نشخوار خشم نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۱۹ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در چهار مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه پس‌فکرهای خشم (محوریت مرور ذهنی مکرر و مداوم وقایع خشم‌آور پس از وقوع آنها) با ۶ گویه: سوالات ۷، ۸، ۹، ۱۷، ۱۸، ۱۹

• مؤلفه افکار انتقام (محوریت خیال‌پردازی‌های تلافی‌جویانه، بخشش‌ناپذیری و تمایل به انتقام‌گیری) با ۴ گویه: سوالات ۴، ۶، ۱۳، ۱۵

• مؤلفه خاطره‌های خشم (محوریت یادآوری و بازسازی مکرر خاطرات خشمگینانه گذشته حتی از فاصله زمانی دور) با ۵ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۵، ۱۴

• مؤلفه شناخت علت‌ها (محوریت تحلیل و بررسی دلیل‌های رفتارهای آزاردهنده و تجزیه و تحلیل موقعیت‌های خشم‌آور) با ۴ گویه: سوالات ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۶

روایی و پایایی پرسشنامه نشخوار خشم

روایی:

به منظور اطمینان از اینکه ابزار اندازه‌گیری بتواند سازه مورد نظر را با دقت بالا بسنجد، مفهوم روایی مورد بررسی قرار گرفته است. روایی به این معناست که ابزار اندازه‌گیری تا چه میزان می‌تواند صفت یا ویژگی مورد نظر را به طور دقیق و بدون خطا اندازه‌گیری کند و از محتوای متناسب با آن سازه برخوردار باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). رضایی و همکاران (۱۳۹۵) در پژوهش خود که بر روی دانشجویان ایرانی انجام دادند، برای بررسی روایی پرسشنامه نشخوار خشم از روش روایی محتوا استفاده کردند و نمره روایی ۰.۸۶ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، روایی محتوایی پرسشنامه نشخوار خشم برای استفاده در جامعه ایرانی مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد که گویه‌های پرسشنامه از توانایی لازم برای سنجش ابعاد مختلف نشخوار خشم برخوردار هستند.

پایایی:

پایایی یک ابزار اندازه‌گیری بیانگر میزان دقت، ثبات و قابلیت اعتماد نتایج حاصل از آن در دفعات مختلف اجرا و در شرایط مشابه است و نشان می‌دهد که ابزار مورد نظر تا چه اندازه می‌تواند نتایج قابل اتکا و پایدار را ارائه دهد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). احمدی و همکاران (۱۳۹۷) در مطالعه‌ای که با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامه نشخوار خشم بر روی دانشجویان ایرانی انجام دادند، برای تعیین پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و مقدار آن را ۰.۸۸ گزارش نمودند. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد که این ابزار از همسانی درونی مطلوبی برخوردار بوده و می‌توان در پژوهش‌های مختلف بر روی نتایج آن اعتماد کرد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه