پرسشنامه روان نژندی کوندو (1966)

مشخصات پرسشنامه روان نژندی کوندو

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه روان نژندی کوندو

تعریف مفهومی

روان‌نژندی به عنوان یک سازه شخصیتی و آسیب‌شناختی چندبعدی تعریف می‌شود که به تمایل فرد به تجربه هیجانات منفی پایدار، حساسیت بیش از حد به استرس‌ها و محرک‌های محیطی، ناتوانی در تنظیم هیجانات، و گرایش به واکنش‌های ناسازگارانه در مواجهه با چالش‌های روزمره اطلاق می‌گردد و شامل مولفه‌هایی نظیر عدم تعادل خلقی، حساسیت عاطفی، وسواس‌های فکری و عملی، ترس و اضطراب مزمن، گرایش به افسردگی، و تکانشگری در رفتار است (کوندو، ۱۹۶۶).

تعریف عملیاتی

روان‌نژندی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۶۶ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در شش مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه عدم تعادل (محوریت نوسانات خلقی و بی‌ثباتی هیجانی) با ۷ گویه: سوالات ۱، ۷، ۱۷، ۲۱، ۲۸، ۳۳ و ۴۶

• مؤلفه حساسیت (محوریت تأثیرپذیری عاطفی از انتقاد، تحسین و نظرات دیگران) با ۸ گویه: سوالات ۳، ۴، ۱۸، ۲۰، ۳۵، ۴۰، ۴۱ و ۶۵

• مؤلفه وسواس فکری-عملی (محوریت افکار مزاحم، اجبارها و نگرانی‌های تکراری) با ۷ گویه: سوالات ۲، ۱۵، ۲۴، ۳۱، ۳۴، ۳۶ و ۶۰

• مؤلفه ترس و اضطراب (محوریت ترس‌های غیرمنطقی، نگرانی‌های مزمن و حالت‌های هراس) با ۸ گویه: سوالات ۸، ۱۲، ۲۷، ۲۹، ۳۰، ۳۲، ۳۸ و ۴۷

• مؤلفه افسردگی (محوریت غمگینی، بی‌حالی، ناامیدی و کاهش انرژی) با ۹ گویه: سوالات ۹، ۱۳، ۲۵، ۳۲، ۳۷، ۵۲، ۵۳، ۶۱ و ۶۳

• مؤلفه تکانشگری (محوریت واکنش‌های ناگهانی، زودرنجی و رفتارهای آنی) با ۷ گویه: سوالات ۱۴، ۱۹، ۲۶، ۴۰، ۴۴، ۴۵ و ۶۲

روایی و پایایی پرسشنامه روان نژندی کوندو

روایی:

در حوزه سنجش و اندازه‌گیری روانشناختی، روایی به معنای توانایی یک ابزار در اندازه‌گیری دقیق همان سازه‌ای است که برای سنجش آن طراحی شده است و نشان می‌دهد که نمرات به دست آمده از پرسشنامه، بازتابی واقعی از صفت مورد نظر هستند و نه عواملی نامربوط مانند تمایل به پاسخ‌دهی اجتماعی یا خطاهای اندازه‌گیری (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). محمدیان و همکاران (۱۳۹۹) در پژوهشی که با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی نسخه فارسی این پرسشنامه در جمعیت دانشجویی ایران انجام دادند، برای سنجش روایی از روش روایی محتوا استفاده کردند که بر اساس آن، نمره روایی محتوایی معادل ۰.۸۵ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار به طور قابل توجهی بالاتر از معیار تعیین شده (۰.۷) است، می‌توان اطمینان داشت که پرسشنامه روان‌نژندی کوندو از روایی محتوایی مطلوبی برخوردار بوده و می‌تواند ابزاری معتبر برای سنجش این سازه در پژوهش‌های بالینی و روانشناختی محسوب شود.

پایایی:

پایایی یک ابزار اندازه‌گیری، به میزان ثبات، دقت و تکرارپذیری نتایجی اشاره دارد که از طریق آن به دست می‌آید و به پژوهشگر این تضمین را می‌دهد که در صورت اجرای مجدد پرسشنامه در شرایط یکسان، نتایج مشابهی حاصل خواهد شد؛ به عبارت دیگر، پایایی بالا نشان می‌دهد که تغییرات در نمرات، عمدتاً ناشی از تفاوت‌های واقعی در صفت مورد اندازه‌گیری است و نه خطای تصادفی یا عوامل موقعیتی (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). قاسمی و همکاران (۱۳۹۸) در تحقیق خود با هدف تعیین قابلیت اعتماد این ابزار در نمونه‌ای از بیماران مراجعه‌کننده به کلینیک‌های روانشناختی شهر تهران، از ضریب آلفای کرونباخ برای برآورد پایایی استفاده کردند که ضریب به دست آمده برای کل پرسشنامه معادل ۰.۸۸ و برای مؤلفه‌های آن بین ۰.۸۲ تا ۰.۸۷ گزارش شد. با عنایت به اینکه این ضرایب به مراتب بیشتر از آستانه قابل قبول (۰.۷) هستند، می‌توان استدلال کرد که همسانی درونی و پایایی این پرسشنامه در سطح بسیار خوبی قرار داشته و نتایج حاصل از آن از اعتمادپذیری بالایی در مطالعات مختلف برخوردار است.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه