پرسشنامه خودآگاهی ام. رید (2019)

مشخصات پرسشنامه خودآگاهی ام. رید

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه خودآگاهی ام. رید

تعریف مفهومی

خودآگاهی به عنوان یک سازه روانشناختی چندبعدی تعریف می‌شود که به توانایی فرد در شناخت دقیق و عمیق افکار، احساسات، انگیزه‌ها، ارزش‌ها و الگوهای رفتاری خود اطلاق می‌گردد و شامل ابعاد مختلفی نظیر آگاهی هیجانی، اصالت و خودمختاری، هدفمندی و همسویی، و تاب‌آوری و پذیرش است که به فرد کمک می‌کند تا هویت خود را بشناسد، تصمیم‌گیری‌های آگاهانه‌تری داشته باشد و با چالش‌های زندگی به شیوه‌ای سازگارانه مواجه شود (ام. رید، ۲۰۱۹).

تعریف عملیاتی

خودآگاهی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۹ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در چهار مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه آگاهی هیجانی (محوریت شناسایی، پذیرش و مدیریت احساسات و واکنش‌های عاطفی) با ۶ گویه: سوالات ۱، ۶، ۹، ۱۰، ۱۸ و ۲۳

• مؤلفه اصالت و خودمختاری (محوریت پایبندی به ارزش‌های شخصی، استقلال در تصمیم‌گیری و حفظ هویت) با ۷ گویه: سوالات ۲، ۱۱، ۱۴، ۱۵، ۱۷، ۲۵ و ۲۹

• مؤلفه هدفمندی و همسویی (محوریت داشتن مسیر معنادار، هماهنگی اهداف با باورها و یکپارچگی درونی) با ۶ گویه: سوالات ۴، ۱۳، ۱۹، ۲۱، ۲۷ و ۲۸

• مؤلفه تاب‌آوری و پذیرش (محوریت اعتماد به توانایی‌ها، پذیرش اشتباهات، مهربانی با خود و انعطاف‌پذیری) با ۱۰ گویه: سوالات ۳، ۵، ۷، ۸، ۱۲، ۱۶، ۲۰، ۲۲، ۲۴ و ۲۶

روایی و پایایی پرسشنامه خودآگاهی ام. رید

روایی:

در روانشناسی شخصیت و رشد فردی، روایی به عنوان یکی از معیارهای اساسی کیفیت ابزارهای اندازه‌گیری، به توانایی یک پرسشنامه در سنجش دقیق و معتبر سازه چندبعدی خودآگاهی اشاره دارد و نشان می‌دهد که نمرات به دست آمده از ابزار، بازتابی واقعی از میزان شناخت فرد از افکار، احساسات، ارزش‌ها و هویت خود هستند و نه عواملی مانند تمایل به پاسخ‌دهی اجتماعی یا ویژگی‌های شخصیتی نامرتبط (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). قاسمی و همکاران (۱۴۰۰) در پژوهشی که با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی نسخه فارسی این پرسشنامه در جمعیت بزرگسالان ایرانی انجام دادند، برای ارزیابی روایی از روش روایی محتوا استفاده کردند که بر اساس آن، نمره روایی محتوایی معادل ۰.۸۷ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار به طور قابل توجهی بالاتر از معیار تعیین شده (۰.۷) است، می‌توان اطمینان داشت که پرسشنامه خودآگاهی ام. رید از روایی محتوایی مطلوبی برخوردار بوده و می‌تواند ابزاری معتبر برای سنجش خودآگاهی در پژوهش‌های روانشناسی شخصیت، مشاوره و علوم رفتاری در ایران محسوب شود.

پایایی:

پایایی یک ابزار اندازه‌گیری، به درجه ثبات، دقت و همسانی درونی نتایجی اشاره دارد که از طریق آن به دست می‌آید و به پژوهشگر این تضمین را می‌دهد که در صورت اجرای مجدد پرسشنامه در شرایط مشابه، نتایج یکسانی حاصل خواهد شد و تغییرات در نمرات، عمدتاً ناشی از تفاوت‌های واقعی در سطح خودآگاهی افراد است و نه خطای تصادفی یا نوسانات لحظه‌ای (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). حسینی و همکاران (۱۳۹۹) در تحقیق خود با هدف تعیین قابلیت اعتماد این ابزار در نمونه‌ای از دانشجویان دانشگاه‌های شهر تهران، از ضریب آلفای کرونباخ برای برآورد پایایی استفاده کردند که ضریب به دست آمده برای کل پرسشنامه معادل ۰.۸۵ و برای مؤلفه‌های آن بین ۰.۸۲ تا ۰.۸۶ گزارش شد. با عنایت به اینکه این ضرایب به مراتب بیشتر از آستانه قابل قبول (۰.۷) هستند، می‌توان استدلال کرد که همسانی درونی و پایایی این پرسشنامه در سطح بسیار خوبی قرار داشته و نتایج حاصل از آن از اعتمادپذیری بالایی در مطالعات مختلف برخوردار است.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه