پرسشنامه رهبر تحول گرا باس و آلیو 1997

مشخصات پرسشنامه رهبر تحول گرا

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه رهبر تحول گرا

تعریف مفهومی

رهبری تحول‌گرا به عنوان یک پارادایم نوین در مدیریت و رفتار سازمانی تعریف می‌شود که بر توانایی رهبر در ایجاد تغییرات اساسی، الهام‌بخشی به پیروان، ترغیب آنان به فراتر رفتن از منافع فردی و دستیابی به عملکردهای فراتر از انتظارات از طریق ایجاد چشم‌اندازی جذاب، برانگیختن انگیزه‌های عالی و توجه به نیازهای رشد و توسعه افراد تاکید دارد (باس و آلیو، ۱۹۹۷).

تعریف عملیاتی

رهبری تحول‌گرا نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۰ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در پنج مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه نفوذ آرمانی (رفتار) (محوریت رفتارهای نمادین، الگوسازی و تاکید بر ارزش‌ها و باورهای مشترک) با ۴ گویه: سوالات ۲، ۷، ۱۲، ۱۹

• مؤلفه نفوذ آرمانی (صفات) (محوریت ویژگی‌های شخصیتی مانند اعتماد، احترام، افتخارآفرینی و ایثارگری) با ۴ گویه: سوالات ۵، ۹، ۱۱، ۱۳

• مؤلفه ترغیب ذهنی (محوریت تشویق به تفکر خلاق، بررسی دیدگاه‌های مختلف و حل مسائل از زوایای گوناگون) با ۴ گویه: سوالات ۱، ۳، ۱۶، ۱۸

• مؤلفه ملاحظات فردی (محوریت توجه به نیازها، توانایی‌ها و تفاوت‌های فردی، آموزش و توسعه کارکنان) با ۴ گویه: سوالات ۸، ۱۰، ۱۵، ۱۷

• مؤلفه انگیزش الهام‌بخش (محوریت ایجاد انگیزه، امید، خوش‌بینی، ترسیم آینده و برانگیختن شور و شوق در کارکنان) با ۴ گویه: سوالات ۴، ۶، ۱۴، ۲۰

روایی و پایایی پرسشنامه رهبر تحول گرا

روایی:

اعتبار یا روایی یک ابزار اندازه‌گیری به این موضوع اشاره دارد که آیا آن ابزار توانایی سنجش دقیق و صحیح مفهومی را که برای سنجش آن طراحی شده دارد یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کشاورز (۱۳۹۰) در پژوهش خود برای تعیین روایی این پرسشنامه از روش روایی محتوا بهره گرفت و با استفاده از نظرات خبرگان مدیریت و علوم رفتاری، نمره روایی ۰.۸۴ را گزارش کرد. از آنجا که این مقدار از ۰.۷ بزرگتر است، روایی محتوایی پرسشنامه رهبری تحول‌گرا مورد تایید قرار گرفته و نشان می‌دهد که گویه‌ها به درستی ابعاد پنج‌گانه این سازه را اندازه‌گیری می‌کنند.

پایایی:

پایایی یک پرسشنامه به معنای درجه همسانی، دقت و تکرارپذیری نتایج آن در شرایط متفاوت است که نشان می‌دهد ابزار تا چه اندازه از خطای اندازه‌گیری مصون است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کشاورز (۱۳۹۰) در تحقیق خود برای سنجش پایایی این ابزار از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کرد و با تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده، ضریب ۰.۸۹ را به دست آورد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه رهبری تحول‌گرا مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان‌دهنده همسانی درونی عالی این ابزار است که آن را برای استفاده در پژوهش‌های علمی و کاربردی بسیار مناسب می‌سازد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه