پرسشنامه سبکهای فرزند پروری بامریند 1967

مشخصات پرسشنامه سبکهای فرزند پروری

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه سبکهای فرزند پروری

تعریف مفهومی

سبک‌های فرزندپروری به عنوان یک سازه روانشناختی و تربیتی چندبعدی تعریف می‌شود که به مجموعه رفتارها، نگرش‌ها و الگوهای تعاملی والدین با فرزندان اطلاق می‌گردد که نحوه پاسخگویی به نیازهای کودکان، اعمال محدودیت‌ها، ابراز محبت و کنترل رفتار آنان را شامل می‌شود و بر اساس نظریه بامریند در سه الگوی کلی سهل‌گیرانه، مقتدرانه و مستبدانه طبقه‌بندی می‌گردد (بامریند، ۱۹۶۷).

تعریف عملیاتی

سبک‌های فرزندپروری نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۳۰ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در سه مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه سبک سهل‌گیرانه (محوریت آزادی عمل زیاد، عدم محدودیت‌ها و دخالت کم والدین در رفتار فرزندان) با ۱۰ گویه: سوالات ۱، ۶، ۱۰، ۱۳، ۱۴، ۱۷، ۱۹، ۲۱، ۲۴، ۲۸

• مؤلفه سبک مستبدانه (محوریت کنترل شدید، سخت‌گیری، تنبیه و اطاعت محض از دستورات والدین) با ۱۰ گویه: سوالات ۲، ۳، ۷، ۹، ۱۲، ۱۶، ۱۸، ۲۵، ۲۶، ۲۹

• مؤلفه سبک مقتدرانه (محوریت تعادل بین کنترل و آزادی، گفتگو، استدلال و احترام متقابل) با ۱۰ گویه: سوالات ۴، ۵، ۸، ۱۱، ۱۵، ۲۰، ۲۲، ۲۳، ۲۷، ۳۰

روایی و پایایی پرسشنامه سبکهای فرزند پروری

روایی:

اعتبار یا روایی این ابزار سنجش به میزان توانایی آن در اندازه‌گیری دقیق سه سبک فرزندپروری سهل‌گیرانه، مستبدانه و مقتدرانه بر اساس نظریه بامریند اشاره دارد و نشان می‌دهد که گویه‌ها تا چه حد محتوای مورد نظر را پوشش می‌دهند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). برای بررسی روایی این پرسشنامه از روش روایی محتوا با استفاده از نظرات متخصصان روانشناسی تربیتی و بالینی بهره گرفته شده و نمره روایی ۰.۸۳ به دست آمده است. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، روایی محتوایی پرسشنامه سبک‌های فرزندپروری بامریند مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد که گویه‌های آن به خوبی قادر به سنجش ابعاد مختلف این سازه هستند.

پایایی:

پایایی یک ابزار اندازه‌گیری به درجه ثبات، همسانی درونی و تکرارپذیری نتایج آن در شرایط مختلف اشاره دارد و نشان می‌دهد که ابزار تا چه حد می‌تواند نتایج قابل اعتمادی تولید کند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). برای سنجش پایایی این پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده و با تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده، ضریب آلفای کرونباخ ۰.۸۰ به دست آمده است. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه سبک‌های فرزندپروری بامریند مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان‌دهنده همسانی درونی مطلوب این ابزار است که آن را برای استفاده در پژوهش‌های روانشناسی، علوم تربیتی و مشاوره خانواده قابل اعتماد می‌سازد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه