پرسشنامه فراسواد هوش مصنوعی کارولوس، کوخ و همکاران (۲۰۲۳)

مشخصات پرسشنامه فراسواد هوش مصنوعی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه فراسواد هوش مصنوعی

تعریف مفهومی

فراسواد هوش مصنوعی به عنوان یک سازه روانشناختی چندبعدی تعریف می‌شود که به مجموعه دانش، مهارت‌ها، نگرش‌ها و شایستگی‌های فرد در تعامل مؤثر، اخلاقی و انتقادی با فناوری‌های هوش مصنوعی اطلاق می‌گردد و در چهار بُعد سواد هوش مصنوعی، ساخت هوش مصنوعی، خودکارآمدی هوش مصنوعی و شایستگی خودمدیریتی هوش مصنوعی قابل مفهوم‌سازی است (کارولوس، کوخ و همکاران، ۲۰۲۳).

تعریف عملیاتی

فراسواد هوش مصنوعی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۳۴ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در چهار مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه سواد هوش مصنوعی (محوریت دانش، درک و توانایی تشخیص و ارزیابی اخلاقی کاربردهای هوش مصنوعی) با ۱۸ گویه: سوالات ۱ تا ۱۸

• مؤلفه ساخت هوش مصنوعی (محوریت توانایی طراحی، برنامه‌نویسی و توسعه برنامه‌های جدید هوش مصنوعی) با ۴ گویه: سوالات ۱۹ تا ۲۲

• مؤلفه خودکارآمدی هوش مصنوعی (محوریت باور فرد به توانایی حل مسئله و یادگیری مستمر در تعامل با هوش مصنوعی) با ۶ گویه: سوالات ۲۳ تا ۲۸

• مؤلفه شایستگی خودمدیریتی هوش مصنوعی (محوریت توانایی تنظیم تأثیرات هوش مصنوعی بر تصمیمات و مدیریت هیجانات در تعامل با آن) با ۶ گویه: سوالات ۲۹ تا ۳۴

روایی و پایایی پرسشنامه فراسواد هوش مصنوعی

روایی:

در این پرسشنامه، روایی به این معناست که ابزار اندازه‌گیری تا چه حد توانایی سنجش صفت مورد نظر را داشته و از محتوای مناسبی برخوردار است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کوخ، کارولوس، وینریش و لاتوشیک (۲۰۲۴) در تحقیق خود برای بررسی روایی پرسشنامه فراسواد هوش مصنوعی از روایی محتوا و تحلیل عاملی تأییدی استفاده کردند و شاخص‌های برازش برای نمونه انگلیسی‌زبان (N = ۲۱۹) شامل CFI = ۰/۹۵، RMSEA = ۰/۰۵ و SRMR = ۰/۰۶ و برای نمونه آلمانی‌زبان (N = ۳۰۰) شامل CFI = ۰/۹۳، RMSEA = ۰/۰۶ و SRMR = ۰/۰۸ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقادیر در سطح قابل قبول قرار دارند، روایی پرسشنامه مورد تایید قرار می‌گیرد.

پایایی:

قابلیت اعتماد و ثبات درونی یک ابزار سنجش به این معناست که نتایج حاصل از آن در شرایط مشابه تکرارپذیر باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کوخ، کارولوس، وینریش و لاتوشیک (۲۰۲۴) در تحقیق خود برای بررسی پایایی پرسشنامه فراسواد هوش مصنوعی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و نمره ضریب آلفای کرونباخ برای مقیاس کل سواد هوش مصنوعی و زیرمقیاس‌های استفاده از هوش مصنوعی، ساخت هوش مصنوعی و خودکارآمدی بیشتر از ۰/۹۰ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰/۷ است، پایایی پرسشنامه مورد تایید قرار می‌گیرد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه