پرسشنامه رفتار دینی علوی 1379

مشخصات پرسشنامه استاندارد رفتار دینی علوی ۱۳۷۹

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد رفتار دینی علوی ۱۳۷۹

تعریف مفهومی

رفتار دینی به عنوان یک سازه چندبعدی در حوزه روانشناسی دین تعریف می‌شود که به مجموعه اعمال، عادات و رفتارهای فردی و اجتماعی اشاره دارد که ریشه در باورها، تعالیم و دستورات دینی داشته و شامل ابعاد مختلفی از جمله انجام فرایض دینی (مانند نماز، روزه و شرکت در مراسم مذهبی)، امر به معروف و نهی از منکر، ارتباط با افراد متدین، پرهیز از گناهان و تلاوت کتب مقدس می‌باشد که می‌تواند بر سلامت روان، معناپذیری زندگی و تعاملات اجتماعی فرد تأثیرگذار باشد (علوی، ۱۳۷۹).

تعریف عملیاتی

رفتار دینی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۹ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این پرسشنامه دارای زیرمقیاس یا مولفه نمی‌باشد و نمره کل نشان‌دهنده سطح رفتار دینی فرد است.

• این پرسشنامه فاقد مولفه بوده و تمامی ۹ گویه به صورت تک‌بعدی به سنجش رفتار دینی می‌پردازند.

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد رفتار دینی علوی ۱۳۷۹

روایی:

توانایی یک ابزار اندازه‌گیری در سنجش دقیق و صحیح سازه مورد نظر، یکی از شاخص‌های اساسی کیفیت آن محسوب می‌شود. روایی یک پرسشنامه بیانگر این واقعیت است که آیا این ابزار می‌تواند به طور صحیح و بدون خطا ویژگی یا صفت مورد نظر را که برای اندازه‌گیری آن طراحی شده است، مورد ارزیابی قرار دهد یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). علوی (۱۳۷۹) در پژوهش خود که با هدف طراحی و اعتباریابی پرسشنامه رفتار دینی انجام گرفت، از روش روایی محتوا برای تعیین اعتبار این ابزار استفاده نمود و شاخص روایی محتوا (CVI) معادل ۰.۸۶ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بالاتر از معیار استاندارد ۰.۷۰ می‌باشد، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه رفتار دینی از روایی محتوایی مطلوبی برخوردار است و می‌توان از آن در پژوهش‌های مرتبط با حوزه روانشناسی دین و علوم تربیتی بهره برد.

پایایی:

دقت، ثبات و تکرارپذیری نتایج حاصل از یک ابزار سنجش، معرف پایایی آن است و نشان می‌دهد که آیا پرسشنامه در شرایط اجرایی مختلف، نتایج یکسانی را ارائه می‌دهد و از همسانی درونی مناسبی برخوردار است یا خیر. در واقع، پایایی یک پرسشنامه بیانگر میزان قابلیت اعتماد آن برای اندازه‌گیری متغیر مورد نظر در موقعیت‌های گوناگون می‌باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). علوی (۱۳۷۹) در مطالعه اعتباریابی پرسشنامه رفتار دینی، با استفاده از روش آلفای کرونباخ به سنجش همسانی درونی گویه‌ها پرداخت و ضریب آلفای کرونباخ معادل ۰.۸۴ محاسبه گردید. با توجه به اینکه این مقدار بالاتر از سطح استاندارد ۰.۷۰ است، می‌توان اذعان داشت که پرسشنامه رفتار دینی از پایایی قابل قبولی برخوردار بوده و نتایج آن از اعتماد و اطمینان کافی برای استفاده در پژوهش‌های علمی برخوردار می‌باشد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه