پرسشنامه استاندارد عدم تعادل تلاش – پاداش سیگریست

مشخصات پرسشنامه استاندارد عدم تعادل تلاش - پاداش سیگریست

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد عدم تعادل تلاش - پاداش سیگریست

تعریف مفهومی

عدم تعادل تلاش - پاداش به عنوان یک مدل استرس شغلی چندبعدی تعریف می‌شود که به وضعیتی اشاره دارد که در آن فرد تلاش‌های زیادی را در محیط کار انجام می‌دهد، اما پاداش‌های دریافتی شامل حقوق، احترام، امنیت شغلی و فرصت‌های ارتقا با این تلاش‌ها تناسب ندارد و این ناهماهنگی می‌تواند به پیامدهای منفی روانشناختی مانند فرسودگی شغلی، اضطراب و افسردگی منجر شود (سیگریست، ۲۰۱۴).

تعریف عملیاتی

عدم تعادل تلاش - پاداش نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۳ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در سه مؤلفه اصلی و زیرمقیاس‌های مربوطه قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها، زیرمقیاس‌ها و سوالات مربوط به هر کدام به صورت زیر است:

• مؤلفه تلاش (محوریت بار کاری سنگین، فشار زمانی و افزایش تقاضای شغلی) با ۶ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶

• مؤلفه پاداش (محوریت پاداش‌های دریافتی در سه حوزه مالی، احترام و امنیت شغلی) که خود شامل سه زیرمقیاس است:

• - پاداش مالی و ارتقای شغلی (محوریت حقوق، ارتقا و چشم‌انداز شغلی) با ۴ گویه: سوالات ۱۱، ۱۴، ۱۶، ۱۷

• - مورد احترام واقع شدن (محوریت دریافت احترام از مافوق و همکاران، حمایت و برخورد عادلانه) با ۵ گویه: سوالات ۷، ۸، ۹، ۱۰، ۱۵

• - امنیت شغلی (محوریت تغییرات نامطلوب و امنیت شغلی) با ۲ گویه: سوالات ۱۲، ۱۳

• مؤلفه تعهد بیش از حد (محوریت ناتوانی در رها کردن کار، افکار مزاحم شغلی و فداکاری بیش از حد) با ۶ گویه: سوالات ۱۸، ۱۹، ۲۰، ۲۱، ۲۲، ۲۳

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد عدم تعادل تلاش - پاداش سیگریست

روایی:

در این پرسشنامه، روایی به معنای توانایی ابزار در سنجش دقیق ابعاد مختلف مدل عدم تعادل تلاش - پاداش شامل تلاش، پاداش در سه حوزه مالی، احترام و امنیت شغلی و همچنین تعهد بیش از حد است که نشان می‌دهد آیا گویه‌های طراحی شده، تمامی جنبه‌های این مدل استرس شغلی را به درستی پوشش می‌دهند یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). در پژوهش‌های انجام شده در ایران، احمدی و همکاران (۱۳۹۵) به منظور بررسی روایی این پرسشنامه از روش روایی محتوا استفاده کردند. در این فرآیند، متخصصان حوزه روانشناسی صنعتی و سازمانی، مدیریت منابع انسانی و طب کار، تناسب، شفافیت و جامعیت هر یک از گویه‌ها را مورد ارزیابی قرار دادند و شاخص روایی محتوایی (CVI) برای تمامی سوالات محاسبه گردید. نتایج این بررسی نشان داد که نمره روایی محتوایی پرسشنامه برابر با ۰.۸۸ به دست آمده است. با توجه به اینکه این مقدار به طور قابل توجهی بالاتر از حد استاندارد ۰.۷ می‌باشد، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه عدم تعادل تلاش - پاداش از اعتبار محتوایی کافی برای سنجش این مفهوم در محیط‌های کاری ایران برخوردار بوده و گویه‌های آن به خوبی ابعاد مختلف این سازه را پوشش می‌دهند.

پایایی:

پایایی یک مقیاس به معنای میزان ثبات، دقت و هماهنگی درونی نتایجی است که از طریق آن در شرایط مشابه به دست می‌آید و مشخص می‌کند که آیا ابزار اندازه‌گیری می‌تواند نتایج قابل اعتماد و تکرارپذیری را ارائه دهد یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۹۷) در تحقیقی که با هدف بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی این ابزار بر روی نمونه‌ای از کارکنان سازمان‌های مختلف در ایران انجام دادند، برای سنجش پایایی از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند. ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شده برای کل پرسشنامه و همچنین برای هر یک از خرده‌مقیاس‌های آن بالاتر از ۰.۷۵ گزارش شد و به طور کلی، ضریب پایایی کل پرسشنامه برابر با ۰.۸۴ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار به طور چشمگیری از سطح معیار قابل قبول (۰.۷) فراتر است، می‌توان اذعان داشت که پرسشنامه عدم تعادل تلاش - پاداش سیگریست از قابلیت اعتماد و همسانی درونی بالایی برخوردار بوده و برای استفاده در پژوهش‌های علمی و کاربردی در حوزه روانشناسی صنعتی و سازمانی، مدیریت منابع انسانی و بهداشت حرفه‌ای، ابزاری مناسب و معتبر به شمار می‌رود.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه