پرسشنامه استاندارد عملکرد آموزشی زندی 1392

مشخصات پرسشنامه استاندارد عملکرد آموزشی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد عملکرد آموزشی

تعریف مفهومی

عملکرد آموزشی به عنوان یک سازه چندبعدی در حوزه علوم تربیتی و مدیریت آموزشی تعریف می‌شود که به مجموعه رفتارها، مهارت‌ها، دانش و توانمندی‌های معلمان در فرآیند تدریس و یادگیری اطلاق می‌گردد و شامل ابعادی مانند تسلط علمی، روش‌های تدریس، مدیریت کلاس، ارزشیابی، ارتباط با دانش‌آموزان، استفاده از فناوری آموزشی و ایجاد انگیزه در فراگیران است (زندی، ۱۳۹۲).

تعریف عملیاتی

عملکرد آموزشی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۵ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این پرسشنامه تک عاملی بوده و تمامی سوالات به صورت چهارگزینه‌ای با طیف قابل بهبود، قابل قبول، مطلوب و عالی طراحی شده‌اند که شامل مفاهیم زیر است:

• تسلط علمی و دانش محتوایی (محوریت تسلط بر محتوای درسی و دانش‌افزایی مداوم) در سوالات ۱، ۲

• روش‌های تدریس و فنون آموزشی (محوریت استفاده از روش‌های مناسب تدریس و تکنیک‌های آموزشی) در سوالات ۳، ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۲۰

• ویژگی‌های شخصیتی و حرفه‌ای معلم (محوریت انگیزه، جدیت، نشاط، انتقادپذیری و تحمل عقاید نو) در سوالات ۴، ۵، ۶، ۷

• مدیریت کلاس و محیط یادگیری (محوریت ایجاد محیط آرام و لذت‌بخش، برنامه‌ریزی و زمان‌بندی) در سوالات ۸، ۱۶

• ارتباط با دانش‌آموزان (محوریت روابط دوستانه، احترام، ایجاد فرصت سؤال و مشارکت) در سوالات ۹، ۱۷، ۱۸

• ارزشیابی و بازخورد (محوریت ارزشیابی مستمر و آگاه‌سازی دانش‌آموزان و والدین) در سوالات ۱۳، ۲۵

• ایجاد انگیزه و توجه به تفاوت‌های فردی (محوریت فعال‌سازی دانش‌آموزان و توجه به تفاوت‌های فردی) در سوالات ۱۴، ۱۵

• تقویت رفتار مثبت و مهارت‌های اجتماعی (محوریت استفاده از روش‌های تربیتی و پرورش مهارت‌های اجتماعی) در سوالات ۲۱، ۲۲، ۲۳

• ترغیب به مطالعه و پژوهش (محوریت تشویق به مطالعه کتب غیردرسی و انجام تحقیقات) در سوالات ۱۹، ۲۴

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد عملکرد آموزشی

روایی:

اعتبار یا روایی این ابزار سنجش به میزان توانایی آن در اندازه‌گیری دقیق ابعاد مختلف عملکرد آموزشی معلمان شامل تسلط علمی، روش‌های تدریس، مدیریت کلاس، ارزشیابی و ارتباط با دانش‌آموزان اشاره دارد که نشان می‌دهد گویه‌ها تا چه حد محتوای مورد نظر را پوشش می‌دهند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). برای بررسی روایی این پرسشنامه از روش روایی محتوا با استفاده از نظرات متخصصان علوم تربیتی و روانشناسی تربیتی بهره گرفته شده و نمره روایی ۰.۸۱ به دست آمده است. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، روایی محتوایی پرسشنامه عملکرد آموزشی مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد که گویه‌های آن به خوبی قادر به سنجش ابعاد مختلف این سازه هستند.

پایایی:

پایایی یک ابزار اندازه‌گیری به میزان ثبات، همسانی درونی و تکرارپذیری نتایج آن در شرایط مختلف اشاره دارد و نشان می‌دهد که ابزار تا چه حد می‌تواند نتایج قابل اعتمادی تولید کند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). برای سنجش پایایی این پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده و با تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده، ضریب آلفای کرونباخ ۰.۸۷ به دست آمده است. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه عملکرد آموزشی مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان‌دهنده همسانی درونی عالی این ابزار است که آن را برای استفاده در پژوهش‌های علوم تربیتی، مدیریت آموزشی و روانشناسی تربیتی کاملاً قابل اعتماد می‌سازد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه