پرسشنامه استاندارد عزت نفس کوپر اسمیت 1967

مشخصات پرسشنامه استاندارد عزت نفس

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد عزت نفس

تعریف مفهومی

عزت نفس به عنوان یک سازه روانشناختی چندبعدی تعریف می‌شود که به ارزیابی کلی و نسبتاً پایدار فرد از ارزشمندی، شایستگی و توانمندی‌های خود در ابعاد مختلف زندگی اطلاق می‌گردد و شامل چهار بعد اصلی عزت نفس کلی (ارزشمندی عمومی فرد)، عزت نفس اجتماعی (ارزیابی فرد از جایگاه خود در روابط با دیگران)، عزت نفس خانوادگی (ارزیابی فرد از جایگاه خود در خانواده و روابط با والدین) و عزت نفس تحصیلی (ارزیابی فرد از توانمندی‌های خود در محیط آموزشی) است (کوپر اسمیت، ۱۹۶۷).

تعریف عملیاتی

عزت نفس نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۵۰ گویه اصلی (به استثنای ۸ گویه دروغ سنج) این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در چهار مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه عزت نفس کلی (محوریت ارزشمندی عمومی، اعتماد به نفس و خودپذیری) با ۲۱ گویه: سوالات ۹، ۱۰، ۱۳، ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۲۰، ۲۱، ۲۲، ۲۳، ۲۴، ۳۰، ۳۱، ۳۶، ۳۸، ۴۳، ۴۴، ۵۰، ۵۱، ۵۷، ۵۸

• مؤلفه عزت نفس اجتماعی (محوریت ارزیابی فرد از روابط با همسالان و جایگاه اجتماعی) با ۱۴ گویه: سوالات ۱۱، ۱۸، ۲۵، ۲۶، ۲۹، ۳۲، ۳۷، ۳۹، ۴۰، ۴۱، ۴۵، ۴۶، ۵۳، ۵۵

• مؤلفه عزت نفس خانوادگی (محوریت ارزیابی فرد از روابط با والدین و جایگاه در خانواده) با ۹ گویه: سوالات ۱۲، ۱۹، ۲۷، ۳۳، ۳۴، ۴۷، ۴۸، ۵۲، ۵۴

• مؤلفه عزت نفس تحصیلی (محوریت ارزیابی فرد از توانمندی‌های خود در محیط آموزشی) با ۶ گویه: سوالات ۱۴، ۲۸، ۳۵، ۴۲، ۴۹، ۵۶

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد عزت نفس

روایی:

اعتبار یا روایی این ابزار سنجش به میزان توانایی آن در اندازه‌گیری دقیق چهار بعد عزت نفس شامل عزت نفس کلی، اجتماعی، خانوادگی و تحصیلی اشاره دارد که نشان می‌دهد گویه‌ها تا چه حد محتوای مورد نظر را پوشش می‌دهند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). برای بررسی روایی این پرسشنامه از روش روایی محتوا با استفاده از نظرات متخصصان روانشناسی و علوم تربیتی بهره گرفته شده و نمره روایی ۰.۸۴ به دست آمده است. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، روایی محتوایی پرسشنامه عزت نفس کوپر اسمیت مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد که گویه‌های آن به خوبی قادر به سنجش ابعاد مختلف این سازه هستند.

پایایی:

پایایی یک ابزار اندازه‌گیری به میزان ثبات، همسانی درونی و تکرارپذیری نتایج آن در شرایط مختلف اشاره دارد و نشان می‌دهد که ابزار تا چه حد می‌تواند نتایج قابل اعتمادی تولید کند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). برای سنجش پایایی این پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده و با تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده، ضریب آلفای کرونباخ ۰.۸۶ به دست آمده است. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه عزت نفس کوپر اسمیت مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان‌دهنده همسانی درونی عالی این ابزار است که آن را برای استفاده در پژوهش‌های روانشناسی، علوم تربیتی و مشاوره کاملاً قابل اعتماد می‌سازد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه