پرسشنامه استاندارد عملکرد تحصیلی درتاج 1383

مشخصات پرسشنامه استاندارد عملکرد تحصیلی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد عملکرد تحصیلی

تعریف مفهومی

عملکرد تحصیلی به عنوان یک سازه چندبعدی در حوزه روانشناسی تربیتی و علوم رفتاری تعریف می‌شود که به مجموعه رفتارها، نگرش‌ها و توانمندی‌های فرد در فرآیند یادگیری و موفقیت در محیط‌های آموزشی اطلاق می‌گردد و شامل ابعادی مانند خودکارآمدی تحصیلی، تأثیرات هیجانی، برنامه‌ریزی تحصیلی، فقدان کنترل پیامد و انگیزش پیشرفت است که هر یک نقش مهمی در تعیین کیفیت و کمیت یادگیری و دستاوردهای آموزشی افراد ایفا می‌کنند (درتاج، ۱۳۸۳).

تعریف عملیاتی

عملکرد تحصیلی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۴۸ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در پنج مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه خودکارآمدی پنداری (محوریت باور فرد به توانایی‌های خود در انجام موفقیت‌آمیز وظایف تحصیلی) با ۱۸ سوال: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۱۲، ۲۸، ۲۹، ۳۰، ۳۱، ۳۲، ۳۶، ۳۷، ۴۰، ۴۲، ۴۶، ۴۷، ۴۸ (مستقیم) و سوال ۹ (معکوس)

• مؤلفه تأثیرات هیجانی (محوریت تأثیرات هیجانات و اضطراب بر عملکرد تحصیلی) با ۱۳ سوال: سوالات ۸، ۱۳، ۱۴، ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰ (مستقیم) و سوالات ۳۱، ۳۲، ۳۵، ۳۶ (معکوس)

• مؤلفه برنامه‌ریزی (محوریت توانایی برنامه‌ریزی و سازماندهی فعالیت‌های تحصیلی) با ۵ سوال: سوالات ۵، ۴۱، ۴۵، ۴۶ (مستقیم) و سوال ۲۶ (معکوس)

• مؤلفه فقدان کنترل پیامد (محوریت باور به نقش شانس و عوامل خارجی در نتایج تحصیلی) با ۳ سوال: سوالات ۸، ۳۸، ۳۹ (مستقیم)

• مؤلفه انگیزش (محوریت انگیزه و تمایل فرد برای موفقیت در تحصیل) با ۵ سوال: سوالات ۲۱، ۲۲، ۲۳، ۲۴ (مستقیم) و سوال ۴۳ (معکوس)

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد عملکرد تحصیلی

روایی:

اعتبار یا روایی این ابزار سنجش به میزان توانایی آن در اندازه‌گیری دقیق ابعاد پنج‌گانه عملکرد تحصیلی شامل خودکارآمدی پنداری، تأثیرات هیجانی، برنامه‌ریزی، فقدان کنترل پیامد و انگیزش اشاره دارد که نشان می‌دهد گویه‌ها تا چه حد محتوای مورد نظر را پوشش می‌دهند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کیوانی (۱۳۹۲) در پژوهش خود برای بررسی روایی این پرسشنامه از روش روایی محتوا با بهره‌گیری از نظرات متخصصان روانشناسی تربیتی و علوم رفتاری استفاده کرد و نمره روایی ۰.۸۶ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، روایی محتوایی پرسشنامه عملکرد تحصیلی مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد که گویه‌های آن به خوبی قادر به سنجش ابعاد مختلف این سازه هستند.

پایایی:

پایایی یک ابزار اندازه‌گیری به میزان ثبات، همسانی درونی و تکرارپذیری نتایج آن در شرایط مختلف اشاره دارد و نشان می‌دهد که ابزار تا چه حد می‌تواند نتایج قابل اعتمادی تولید کند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کیوانی (۱۳۹۲) در تحقیق خود برای سنجش پایایی این پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کرد و با تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده، ضریب آلفای کرونباخ ۰.۸۵ را به دست آورد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه عملکرد تحصیلی مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان‌دهنده همسانی درونی عالی این ابزار است که آن را برای استفاده در پژوهش‌های روانشناسی تربیتی، علوم تربیتی و مشاوره تحصیلی کاملاً قابل اعتماد می‌سازد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه