پرسشنامه استاندارد مدیریت استراتژیک رامشگر مبارکه (1392)

مشخصات پرسشنامه مدیریت استراتژیک

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه مدیریت استراتژیک

تعریف مفهومی

مدیریت استراتژیک به عنوان یک فرآیند نظام‌مند و جامع در حوزه مدیریت سازمانی تعریف می‌شود که شامل تدوین، اجرا و ارزیابی راهبردهای بلندمدت سازمان با هدف دستیابی به اهداف تعیین شده و ایجاد مزیت رقابتی پایدار در محیط متغیر و پیچیده امروزی است. این سازه چندبعدی شامل مولفه‌های هدف‌گذاری، تحلیل محیطی، تنظیم استراتژی، اجرای استراتژی و ارزیابی استراتژی می‌باشد که همگی در راستای هماهنگی بین قابلیت‌های داخلی سازمان با فرصت‌ها و تهدیدهای خارجی طراحی شده‌اند (رامشگر مبارکه، ۱۳۹۲).

تعریف عملیاتی

مدیریت استراتژیک نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۷ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در پنج مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه هدف‌گذاری (محوریت شفافیت اهداف، ترغیب کارکنان و وجود چشم‌انداز مشترک) با ۸ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸

• مؤلفه تحلیل محیطی (محوریت شناخت محیط داخلی و خارجی، نقاط قوت و ضعف و شرایط سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فناوری) با ۴ گویه: سوالات ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲

• مؤلفه تنظیم استراتژی (محوریت تدوین استراتژی بر اساس شناخت محیط، تناسب با موضوعات استراتژیک و تعیین برنامه‌ها) با ۵ گویه: سوالات ۱۳، ۱۴، ۱۵، ۱۶، ۱۷

• مؤلفه اجرای استراتژی (محوریت اجرای طرح‌ها و اقدامات، واقع‌بینی، استفاده از منابع و تناسب فرهنگ و ساختار سازمانی) با ۶ گویه: سوالات ۱۸، ۱۹، ۲۰، ۲۱، ۲۲، ۲۳

• مؤلفه ارزیابی استراتژی (محوریت بازنگری سالانه، مقایسه نتایج واقعی با مورد انتظار، دسترسی به اطلاعات عملکرد و بررسی تأثیر اجرای استراتژی) با ۴ گویه: سوالات ۲۴، ۲۵، ۲۶، ۲۷

روایی و پایایی پرسشنامه مدیریت استراتژیک

روایی:

قابلیت اعتماد و اعتبار این ابزار اندازه‌گیری به این معناست که پرسشنامه مدیریت استراتژیک تا چه اندازه توانسته است سازه نظری مورد نظر یعنی فرآیندهای هدف‌گذاری، تحلیل محیطی، تنظیم، اجرا و ارزیابی استراتژی را با دقت و جامعیت کافی مورد سنجش قرار دهد و محتوای آن از هماهنگی لازم با ابعاد مختلف مدیریت استراتژیک برخوردار باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). احمدی و همکاران (۱۳۹۵) در پژوهشی که با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامه مدیریت استراتژیک رامشگر مبارکه در سازمان‌های صنعتی ایران انجام دادند، از روش روایی محتوا برای تعیین اعتبار این ابزار استفاده کردند و نمره روایی ۰.۸۱ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار به طور قابل ملاحظه‌ای از آستانه استاندارد ۰.۷ بالاتر است، می‌توان اذعان نمود که روایی محتوایی پرسشنامه مدیریت استراتژیک برای استفاده در پژوهش‌های داخلی از اعتبار مطلوب و قابل قبولی برخوردار بوده و قابلیت اندازه‌گیری دقیق متغیر مورد نظر را دارا می‌باشد.

پایایی:

پایداری و همسانی درونی این پرسشنامه به معنای آن است که نتایج حاصل از اجرای آن در شرایط مشابه و در زمان‌های مختلف، از ثبات و دقت کافی برخوردار بوده و گویه‌های آن به صورت منسجم و هماهنگ، سازه مدیریت استراتژیک را اندازه‌گیری می‌کنند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کمالی و همکاران (۱۳۹۴) در یک مطالعه معتبر که به منظور بررسی قابلیت اعتماد نسخه فارسی پرسشنامه مدیریت استراتژیک در میان مدیران سازمان‌های دولتی صورت گرفت، با بهره‌گیری از روش آماری آلفای کرونباخ، ضریب پایایی کل پرسشنامه را ۰.۸۵ محاسبه کردند. این ضریب نه تنها از معیار استاندارد ۰.۷ بسیار بالاتر است، بلکه بیانگر همسانی درونی عالی و قابلیت اعتماد بسیار خوب این ابزار برای ارزیابی مدیریت استراتژیک در سازمان‌های مختلف می‌باشد. بنابراین می‌توان با اطمینان خاطر از پایایی مطلوب این پرسشنامه در طرح‌های پژوهشی و مطالعات سازمانی بهره برد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه