پرسشنامه استاندارد مدیریت نوآوری رضایی 1385

مشخصات پرسشنامه مدیریت نوآوری

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه مدیریت نوآوری

تعریف مفهومی

مدیریت نوآوری به عنوان یک سازه سازمانی و مدیریتی چندبعدی تعریف می‌شود که به مجموعه فرآیندها، سیاست‌ها، ساختارها و رفتارهای نظام‌مند در سازمان‌ها اطلاق می‌گردد که با هدف ایجاد، جذب، توسعه و به‌کارگیری ایده‌های جدید، روش‌های نوین و راه‌حل‌های خلاقانه در تمامی ابعاد سازمانی، به منظور افزایش اثربخشی، بهبود عملکرد و دستیابی به مزیت رقابتی پایدار طراحی و اجرا می‌شوند. این سازه نه تنها شامل فعالیت‌های عملیاتی نظیر حمایت از طرح‌های جدید، تشویق کارکنان به خلاقیت و فراهم‌سازی بسترهای آموزش و توسعه می‌شود، بلکه جنبه‌های فرهنگی و رفتاری مانند پذیرش شکست‌های احتمالی، ایجاد فضای باز برای اظهار نظر، کاهش کنترل‌های سختگیرانه و تشویق به ریسک‌پذیری محاسبه‌شده را نیز دربرمی‌گیرد و ریشه در تعامل پیچیده عوامل فردی، سازمانی و محیطی دارد (رضایی، ۱۳۸۵).

تعریف عملیاتی

مدیریت نوآوری نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۴ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این پرسشنامه تک عاملی بوده و فاقد مؤلفه‌های مجزا است، اما هر گویه به طور خاص به سنجش یکی از ابعاد مدیریت نوآوری مانند پذیرش نظرات جدید، ریسک‌پذیری، آزادی عمل کارکنان، تشویق به خلاقیت، ارتباطات سازمانی، آموزش و توسعه، حمایت از طرح‌های جدید، کاهش کنترل‌های سختگیرانه و ایجاد فضای باز برای اظهار نظر می‌پردازد. گویه‌های این پرسشنامه به صورت زیر است:

• سوالات ۱ تا ۲۴

روایی و پایایی پرسشنامه مدیریت نوآوری

روایی:

در حوزه مطالعات مدیریت نوآوری و رفتار سازمانی، یکی از معیارهای اساسی برای اطمینان از کیفیت یک ابزار اندازه‌گیری، میزان توانایی آن در سنجش دقیق و جامع مفهوم مورد مطالعه است که با عنوان اعتبار یا روایی شناخته می‌شود و نشان می‌دهد که آیا یک پرسشنامه به واقع، سازه‌ی مدنظر را با تمام ابعاد و پیچیدگی‌های آن می‌سنجد یا صرفاً سطحی از آن را پوشش می‌دهد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). رضایی (۱۳۸۵) در فرآیند ساخت و اعتباریابی این پرسشنامه، به منظور حصول اطمینان از تناسب و غنای محتوایی گویه‌ها با سازه‌ی مدیریت نوآوری، از روش روایی محتوا با بهره‌گیری از نظرات جمعی از متخصصان و خبرگان حوزه مدیریت، نوآوری و علوم رفتاری استفاده نمود. تحلیل‌های آنان نشان داد که گویه‌های این ابزار از هماهنگی مفهومی بالایی با سازه‌ی مدیریت نوآوری برخوردار هستند و شاخص روایی محتوایی (CVR) برای کل پرسشنامه مقدار ۰.۸۵ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار به طور قابل ملاحظه‌ای بالاتر از حداقل معیار پذیرش یعنی ۰.۷ قرار دارد، می‌توان با اطمینان خاطر اذعان نمود که پرسشنامه مدیریت نوآوری رضایی از روایی محتوایی مطلوبی برخوردار بوده و کاربرد آن در پژوهش‌های مرتبط با خلاقیت سازمانی، مدیریت تغییر و ارزیابی فرهنگ نوآوری در سازمان‌های ایرانی از اعتبار علمی کافی برخوردار می‌باشد.

پایایی:

پایایی یا قابلیت اعتماد یک ابزار اندازه‌گیری، به میزان دقت، ثبات و تکرارپذیری نتایج آن در شرایط مختلف و در طول زمان اشاره دارد و نشان می‌دهد که یک پرسشنامه تا چه حد از خطاهای تصادفی و نوسانات مزاحم در امان بوده و می‌توان بر یافته‌های حاصل از آن برای تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و سازمانی اتکا نمود (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). رضایی (۱۳۸۵) در فرآیند ساخت و هنجاریابی این پرسشنامه، به منظور بررسی همسانی درونی و پایایی آن، از روش محاسبه ضریب آلفای کرونباخ استفاده کرد که نتایج نشان داد مقدار این ضریب برای کل پرسشنامه برابر با ۰.۸۴ بوده است. این مقدار بالا حاکی از همبستگی درونی عالی و انسجام قوی بین گویه‌های پرسشنامه می‌باشد و نشان می‌دهد که تمامی سوالات به خوبی سازه‌ی مدیریت نوآوری را اندازه‌گیری می‌کنند. نظر به اینکه این ضریب به مراتب بیشتر از معیار استاندارد ۰.۷ قرار دارد، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه مدیریت نوآوری رضایی از پایایی بسیار مطلوب و قابل قبولی برخوردار بوده و نتایج حاصل از آن از اعتمادپذیری و استحکام لازم برای استفاده در پژوهش‌های علمی، ارزیابی‌های سازمانی و طرح‌های بهبود فرهنگ نوآوری و خلاقیت در سازمان‌ها برخوردار است.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه