پرسشنامه استاندارد قابلیت نوآوری وانگ (2009)

مشخصات پرسشنامه استاندارد قابلیت نوآوری وانگ

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد قابلیت نوآوری وانگ

تعریف مفهومی

قابلیت نوآوری به عنوان یک سازه سازمانی و مدیریتی چندبعدی تعریف می‌شود که به مجموعه توانایی‌ها، مهارت‌ها و فرآیندهای یک سازمان برای خلق، توسعه و اجرای ایده‌های جدید در قالب محصولات، خدمات، فناوری‌ها و روش‌های نوین اطلاق می‌گردد. این سازه شامل دو بعد اصلی کیفیت نوآوری (شامل عملکرد در حل مشکلات، مواجهه با ایده‌های جدید، توسعه خدمات، عرضه خدمات و به کارگیری فناوری) و سرعت نوآوری (شامل سرعت در حل مشکلات، مواجهه با ایده‌ها، توسعه خدمات، عرضه خدمات و به کارگیری فناوری) است که همگی در کنار یکدیگر تصویر جامعی از توانایی سازمان در پاسخگویی به تغییرات محیطی و ایجاد مزیت رقابتی ارائه می‌دهند (وانگ، ۲۰۰۹).

تعریف عملیاتی

قابلیت نوآوری نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۱۰ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در دو مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه کیفیت نوآوری (محوریت کیفیت عملکرد سازمان در حل مشکلات مشتریان، مواجهه با ایده‌های جدید، توسعه خدمات جدید، عرضه خدمات جدید و به کارگیری فناوری و تجهیزات جدید) با ۵ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵

• مؤلفه سرعت نوآوری (محوریت سرعت و چابکی سازمان در حل مشکلات مشتریان، مواجهه با ایده‌های جدید، توسعه خدمات جدید، عرضه خدمات جدید و به کارگیری فناوری و تجهیزات جدید) با ۵ گویه: سوالات ۶، ۷، ۸، ۹، ۱۰

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد قابلیت نوآوری وانگ

روایی:

برای حصول اطمینان از اینکه پرسشنامه قابلیت نوآوری وانگ، این سازه کلیدی و راهبردی را با دقت و جامعیت کافی اندازه‌گیری می‌کند، باید مفهوم اعتبار یا روایی ابزار مورد بررسی قرار گیرد. روایی در این پرسشنامه به این معناست که ابزار اندازه‌گیری تا چه حد توانسته است ابعاد دوگانه قابلیت نوآوری یعنی کیفیت نوآوری و سرعت نوآوری را به طور کامل، دقیق و متناسب با محیط‌های کسب و کار ایران پوشش دهد و از محتوایی غنی و مرتبط با واقعیت‌های سازمانی برخوردار باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). حسینی و همکاران (۱۳۹۵) در پژوهش خود برای بررسی روایی این پرسشنامه از روش روایی محتوا بهره گرفتند و نمره روایی ۰.۸۸ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بالاتر از ۰.۷ است، می‌توان اذعان داشت که روایی محتوایی پرسشنامه قابلیت نوآوری برای استفاده در سازمان‌های ایرانی از اعتبار بسیار مطلوبی برخوردار بوده و پژوهشگران حوزه مدیریت، نوآوری و کارآفرینی می‌توانند با اطمینان از آن در تحقیقات خود استفاده نمایند.

پایایی:

پایایی یا قابلیت اعتماد یک ابزار روانسنجی مانند پرسشنامه قابلیت نوآوری، نشان‌دهنده میزان دقت، ثبات و تکرارپذیری نتایج آن در شرایط مشابه و در دفعات مختلف اندازه‌گیری است. به عبارت دیگر، پایایی به این پرسش پاسخ می‌دهد که آیا ابزار مورد نظر می‌تواند همواره نتایجی قابل اتکا و یکسان در زمینه سنجش قابلیت نوآوری سازمان‌ها ارائه دهد یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). رحیمی و همکاران (۱۳۹۷) در مطالعه خود برای بررسی پایایی پرسشنامه قابلیت نوآوری وانگ از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و ضریب پایایی ۰.۸۷ به دست آمد. از آنجا که این مقدار از حد استاندارد ۰.۷ بالاتر است، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه قابلیت نوآوری از همسانی درونی بسیار خوبی برخوردار بوده و نتایج حاصل از آن در سازمان‌های ایرانی از قابلیت اعتماد لازم برای کاربردهای پژوهشی و ارزیابی‌های سازمانی برخوردار می‌باشد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه