پرسشنامه نوآوری سازمانی وانگ و لی (2021)

مشخصات پرسشنامه نوآوری سازمانی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه نوآوری سازمانی

تعریف مفهومی

نوآوری سازمانی به عنوان یک سازه چندبعدی و پویا در حوزه مدیریت و رفتار سازمانی تعریف می‌شود که به فرآیندهای تولید، توسعه، پذیرش و پیاده‌سازی ایده‌ها، روش‌ها، محصولات، خدمات و فرآیندهای جدید یا بهبودیافته در سطح سازمان اشاره دارد و شامل پنج مؤلفه اصلی تولید ایده (توانایی خلق ایده‌های نو و بدیع)، پیاده‌سازی ایده (تبدیل مفاهیم نظری به عمل)، فرهنگ نوآورانه (ایجاد فضای باز و حمایت‌گر برای خلاقیت)، حمایت مدیریتی (تأمین منابع و پشتیبانی رهبران از نوآوری) و ریسک‌پذیری و یادگیری (استقبال از تغییر و استفاده از شکست‌ها به عنوان فرصت‌های یادگیری) است که نقش کلیدی در بقا، رشد و مزیت رقابتی سازمان‌ها در عصر حاضر ایفا می‌کند (وانگ و لی، ۲۰۲۱).

تعریف عملیاتی

نوآوری سازمانی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۸ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در پنج مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه تولید ایده (توانایی خلق، ارائه و اشتراک‌گذاری ایده‌های نو و بدیع برای بهبود وضعیت سازمان) با ۵ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵

• مؤلفه پیاده‌سازی ایده (تبدیل مفاهیم نظری به طرح‌های عملی و اجرای مؤثر روش‌های جدید) با ۵ گویه: سوالات ۶، ۷، ۸، ۹، ۱۰

• مؤلفه فرهنگ نوآورانه (فضای باز، پذیرش تغییر، تشویق خلاقیت و پذیرش اشتباه به عنوان بخشی از یادگیری) با ۵ گویه: سوالات ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۵

• مؤلفه حمایت مدیریتی (پشتیبانی فعال، تأمین منابع و اولویت‌دهی استراتژیک رهبران به نوآوری) با ۵ گویه: سوالات ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰

• مؤلفه ریسک‌پذیری و یادگیری (استقبال از تغییر، عدم ترس از شکست، یادگیری از اشتباهات و توسعه مهارت‌های جدید) با ۸ گویه: سوالات ۲۱، ۲۲، ۲۳، ۲۴، ۲۵، ۲۶، ۲۷، ۲۸

روایی و پایایی پرسشنامه نوآوری سازمانی

روایی:

برای اطمینان از اینکه ابزار اندازه‌گیری توانسته است پنج مؤلفه اساسی نوآوری سازمانی یعنی تولید ایده، پیاده‌سازی ایده، فرهنگ نوآورانه، حمایت مدیریتی و ریسک‌پذیری و یادگیری را به درستی پوشش دهد و سازه اصلی را با دقت مورد سنجش قرار دهد، مفهوم روایی به کار گرفته می‌شود که به معنای توانایی ابزار در اندازه‌گیری دقیق آنچه برای اندازه‌گیری طراحی شده است، می‌باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). رضایی و همکاران (۱۴۰۱) در یک پژوهش جامع بر روی ۳۵۰ مدیر و کارشناس از سازمان‌های دولتی و خصوصی در ایران، به منظور بررسی اعتبار این پرسشنامه از روش روایی محتوا استفاده کردند و با بهره‌گیری از نظرات متخصصان حوزه مدیریت و نوآوری، تناسب هر گویه را با مؤلفه‌های پنج‌گانه نوآوری سازمانی مورد ارزیابی دقیق قرار دادند. نمره روایی محتوایی به دست آمده در این پژوهش ۰.۸۸ گزارش شده است که با توجه به اینکه این مقدار به طور قابل توجهی بالاتر از حد استاندارد ۰.۷ می‌باشد، نشان‌دهنده روایی محتوایی مطلوب و قابل قبول این ابزار برای سنجش نوآوری سازمانی در محیط‌های کاری مختلف است.

پایایی:

پایایی به عنوان یکی از معیارهای بنیادین کیفیت یک ابزار سنجش، بیانگر میزان دقت، ثبات، یکنواختی و قابلیت اعتماد نتایج حاصل از آن در شرایط یکسان است و نشان می‌دهد که ابزار تا چه اندازه می‌تواند نتایج پایدار و تکرارپذیری را در دفعات مختلف اندازه‌گیری ارائه دهد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۴۰۰) در پژوهشی که بر روی ۳۰۰ کارمند از صنایع مختلف انجام شد، برای بررسی قابلیت اعتماد پرسشنامه نوآوری سازمانی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و ضریب پایایی ۰.۹۲ را برای کل پرسشنامه به دست آوردند. این مقدار که به طور چشمگیری بالاتر از معیار پذیرش ۰.۷ است، حاکی از همسانی درونی بسیار عالی و پایایی فوق‌العاده مطلوب این ابزار می‌باشد و کاربرد گسترده آن را در پژوهش‌های مرتبط با مدیریت، رفتار سازمانی و توسعه نوآوری به خوبی توجیه می‌کند.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه