پرسشنامه استاندارد همدلی عاطفی

مشخصات پرسشنامه استاندارد همدلی عاطفی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد همدلی عاطفی

تعریف مفهومی

همدلی عاطفی به عنوان یک سازه روانشناختی چندبعدی تعریف می‌شود که به توانایی فرد در درک و به اشتراک گذاشتن احساسات و هیجانات دیگران اطلاق می‌گردد و شامل مؤلفه‌هایی نظیر دغدغه‌های همدلانه (احساس نگرانی و توجه به دیگران)، دیدگاه‌گرایی (توانایی درک موقعیت از منظر دیگران) و آشفتگی شخصیتی (تجربه هیجانات منفی در مواجهه با موقعیت‌های عاطفی) می‌باشد (دیویس، ۱۹۸۳).

تعریف عملیاتی

همدلی عاطفی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۱۹ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در سه مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه دغدغه‌های همدلانه (محوریت احساس نگرانی، دلسوزی و توجه به نیازها و مشکلات دیگران) با ۵ گویه: سوالات ۱، ۳، ۵، ۷، ۱۷

• مؤلفه دیدگاه‌گرایی (محوریت توانایی درک موقعیت‌ها و مسائل از دیدگاه دیگران و در نظر گرفتن ابعاد مختلف) با ۴ گویه: سوالات ۸، ۱۴، ۱۵، ۱۸

• مؤلفه آشفتگی شخصیتی (محوریت واکنش‌های هیجانی، اضطراب و درماندگی در مواجهه با موقعیت‌های عاطفی و هیجانی) با ۵ گویه: سوالات ۶، ۱۰، ۱۲، ۱۶، ۱۹

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد همدلی عاطفی

روایی:

برای اطمینان از اعتبار علمی این ابزار، روایی به این مفهوم است که پرسشنامه تا چه اندازه می‌تواند ابعاد مختلف همدلی عاطفی را به درستی اندازه‌گیری کند و از محتوایی متناسب با این سازه برخوردار باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). محمدی و همکاران (۱۳۹۷) در پژوهشی که با هدف بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی این پرسشنامه انجام دادند، از روش روایی محتوا برای تأیید اعتبار آن استفاده کردند و نمره روایی ۰.۸۷ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، روایی محتوایی پرسشنامه استاندارد همدلی عاطفی مورد تأیید قرار گرفته و می‌تواند در پژوهش‌های حوزه روانشناسی اجتماعی و بالینی به کار گرفته شود.

پایایی:

پایایی به عنوان یکی از شاخص‌های کلیدی کیفیت ابزارهای سنجش، به معنای ثبات، دقت و قابلیت اعتماد نتایج حاصل از پرسشنامه در شرایط یکسان است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). حسینی و همکاران (۱۳۹۶) در مطالعه‌ای که به منظور برآورد پایایی این پرسشنامه صورت گرفت، از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و نمره ضریب آلفای کرونباخ ۰.۸۳ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه استاندارد همدلی عاطفی مورد تأیید واقع شده و می‌تواند به عنوان ابزاری قابل اعتماد برای انجام تحقیقات مرتبط با هوش هیجانی و روابط بین‌فردی در مقاطع تحصیلی مختلف مورد استفاده قرار گیرد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه